အေမရိကေရာက္ H-1B, H-2B, F-1, F-2- J-1, J-2, M-1 ႏွင့္ M-2 ကိုင္ေဆာင္ေနၾကေသာ ၿမန္မာႏိုင္ငံသားတို့အတြက္ အထူးသတင္း

ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမ(၁၁)ရက္က USCIS လို့ေခၚတဲ့ လူ၀င္မွုၾကၾကပ္ေရးဌာနၾကီးက အထက္ေဖၚၿပပါ ဗီဇာမ်ားကိုင္ ေဆာင္ေနၾကတဲ့အေမရိၿပည္တ၀ွမ္းေရာက္ရွိေနၾကသူ၊ ႏိုင္ငံသားမဟုတ္သူ(Non-immigrants) ေတြနဲ့ပါတ္ သက္တဲ့ေၾကၿငာခ်က္ေတြထုတ္ၿပန္ခဲ့ပါတယ္။ သေဘာထားအခ်ဳပ္ကေတာ့လြန္ခဲ့တဲ့ (၂၀၁၀)အတြင္းက၊ အေမရိကတ၀ွမ္ေရာက္ရွိေနၾကသူ Non-immigrants ေတြကို Homeland Security ဌာနေအာက္မွာရွိတဲ့ USCIS နဲ့ Department of Justice တို့ၾကားမွာ သေဘာတူညီခ်က္ရွိၿပီးသားၿပဌာန္းခ်က္ေတြကို တြန္းအားေပး ရံုမက၊ က်ယ္က်ယ္ၿပန့္ၿပန့္နက္နက္ရွိဳင္းရွိဳင္းနဲ့ ထိထိေရာက္ေရာက္ကိုင္တြယ္အေရးယူဘို့ပါဘဲ။ လက္ရွိသမၼတ ေဒၚနယ္လ္ထရမ့္ရဲ့အစိုးရအတက္ေရာက္လာခ်ိန္ကစၿပီး၊ ႏိုင္ငံတကာမွ၀င္ေရာက္လာသူ တရားမ၀င္မ်ားကိုဖိႏွိပ္ ပိတ္ပင္ဘို့အထူးလံုးပန္းေနတာ အားလံုးသိၾကားၿပီးၿဖစ္မယ္လို့ယံုၾကည္ပါတယ္။ ဒီကန့္သတ္ခ်ဳတ္ခ်ယ္မွုေတြ ဟာအမွန္ေတာ့နဂိုကတည္းကရွိၿပီးသားပညတ္ခ်က္ေတြဆိုေပမဲ့အစိုးရအဆက္ဆက္က၊ ထိထိေရာက္ေရာက္ အာဏာကုန္သံုးအေရးယူတာမရွိခဲ့ပါဘူး။ ပညတ္ခ်က္ေတြဟာ တရားမ၀င္ေရာက္လာသူမ်ားသာမက၊ တရား ၀င္ေရာက္လာၿပီး၊ ခ်မွတ္ထားတဲ့စည္းကမ္းေတြကိုမလိုက္နာၾကသူေတြကိုပါ အခုအခါထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူေတာ့မယ့္လကၡဏာရွိေနပါၿပီ။ ဒီအတြက္ လက္ရွိသမၼတကိုေထာက္ခံၿပီး၊ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒီမ်ား၊ ႏိုင္ငံအတြင္း၊ တရား၀င္ေရာတရားမ၀င္နည္းမ်ိဳးစံုသံုး၀င္ေရာက္လာၿပီး၊ ႏိုင္ငံ့ဘ႑ာကေနသူတို့အတြက္က်ခံ ေနရတာေတြကိုမႏွစ္ၿမိဳ့ႏိုင္ၾကသူေတြကမ်က္ေစ့မွိတ္ေထာက္ခံၾကတာကိုေတြ့ရပါတယ္။

ဘယ္သူေတြအၾကံဳး၀င္မလဲ

(က) H-1B (ၿပည္ပ ပညာရွင္အလုပ္သမားမ်ား) နဲ့

H-2B (စိုက္ပ်ိဳးေရးပညာရွင္မဟုတ္ေသာၿပည္ပအလုပ္ သမားမ်ား) ကိုင္ေဆာင္ၾကသူမ်ား

(ခ) F-1 (တကၠသိုလ္ႏွင့္အေၿခခံစာသင္ေက်ာင္း ေက်ာင္းသားမ်ား),

F-2 (တကၠသိုလ္ႏွင့္အေၿခခံစာသင္ေက်ာင္း ေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္အတူလိုက္ပါလာေသာဇနီး/ခင္ပြန္းႏွင့္ ငယ္ရြယ္သူသားသမီးမိသားစု၀င္မ်ား),

J-1 (ႏွစ္ႏိုင္ငံသေဘာတူညီခ်က္အရေခတၱတာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေသာ ပါေမာကၡႏွင့္ဆရာမ်ား၊ ပညာရွင္မ်ား၊ အလုပ္သင္မ်ား) ႏွင့္

J-2 (အတူလိုက္ပါလာေသာဇနီး/ခင္ပြန္းႏွင့္ ငယ္ရြယ္သူသားသမီးမိသားစု၀င္မ်ား)

M-1 (သက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း Vocational schools ေက်ာင္းသားမ်ား) ႏွင့္

M-2 (သက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း Vocational schools ေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္အတူလိုက္ပါလာေသာဇနီး/ခင္ပြန္းႏွင့္ ငယ္ရြယ္သူသားသမီးမိသားစု၀င္မ်ား),

အေရးယူေဆာင္ရြက္မည့္အစီအစဥ္

(က) H-1Bႏွင့္ H-2Bအစီအစဥ္နဲ့ လက္ရွိအေမရိကႏိုင္ငံတြင္းေရာက္ရွိၾကတဲ့သူေတြဟာ၊ ၊ အေမရိကႏိုင္ငံ အတြင္း၊ ရာထူးလိုအပ္ခ်က္အရပညာရွင္ရွာေဖြမေတြ့ႏိုင္ေတာ့ဘူးဆိုတဲ့ခြင့္ၿပဳခ်က္ကို အေမရိကအစိုးရအလုပ္ သမား ဌာနၾကီးရဲ့ စိစစ္ခ်က္အရသာခန့္ထားခံၾကရသူယာယီ၀န္ထမ္းမ်ားသာၿဖစ္တာမို့၊ ကန့္သတ္ကာလကုန္ ရင္ အမိေၿမကိုၿပန္ၾကရမွာၿဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေရာက္ရွိေနၾကသူအေတာ္မ်ားမ်ားဟာ၊ လူ၀င္မွုၾကပ္ေရးစည္း မ်ဥ္းမ်ားနဲ့တရား၀င္ဘဲၿဖစ္ၿဖစ္၊ တရားမ၀င္ဘဲၿဖစ္ၿဖစ္၊ ဆက္လက္ေနခြင့္ရဘို့၊ သက္တမ္းတိုးဘို့ နဲ့ ေနာက္ဆံုး အၿမဲ ေနထိုင္ခြင့္ (Immigrant visa) ရဘို့ၾကိဳးစားၾကတာေတြအမ်ားၾကီးပါ။ လက္ရွိသမၼတအာဏာရခ်ိန္ကစၿပီး၊ ဒီကိစၥေတြကိုစစ္ေဆးတဲ့အခါမွာ၊ စည္းမ်ဥ္းအရ အေမရိကႏိုင္ငံသားပညာရွင္မ်ားကိုေက်ာ္လြန္ၿပီး၊ တပါးႏိုင္ငံ သားေတြကိုေခၚယူလစာေပးခန့္တဲ့အတြက္၊ အေရးယူခံရတဲ့ လုပ္ငန္းရွင္ကုမၸဏီေပါင္းဒါဇင္မ်ားစြာရွိေနၿပီလို့ ဆိုပါတယ္။ Discrimination လူတန္းစားခြဲၿခားမွု ဆိုတဲ့ၿပစ္ခ်က္နဲ့အေရးယူတယ္လို့ဆိုပါတယ္။ ေသၿခာတာက ေတာ့ ၿပည္ပပညာရွင္ မ်ားကိုခန့္ထားၿခင္းနည္းနဲ့ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားဟာ သူတို့ကိုေပးရတဲ့စရိတ္ခ်ိဳးၿခံႏိုင္တဲ့အၿပင္၊ ၿပည္ပႏိုင္ငံသားၿဖစ္ၾကတာမို့၊ ဆင္ေၿခၿပႆနာအလြန္နည္းတယ္ဆိုတဲ့အားသာခ်က္က၊ အေမရိကလုပ္ငန္းရွင္ ေတြ အတြက္မက္ေလာက္စရာ အေၾကာင္းခ်င္းရာေတြပါ။ သမၼတထရမ့္ရဲ့ “Buy American Hire American” သမၼတအမိန့္စာဟာ အေမရိကႏိုင္ငံသားမ်ားကိုသာအလုပ္ေစ်းကြက္ (Labor Market) မွာတြင္က်ယ္ေစေရး ဟာ ဘယ္ကိုဦး တည္မယ္ဆိုတာမသိႏိုင္ေသးေပမဲ့၊ ေရႊ့ေၿပာင္းအေၿခခ်လိုသူ (Immigrant) ၀ါဒကိုေၿပာင္ ေၿပာင္တင္းတင္း ဆန့္က်င္တယ္ဆိုတဲ့အတြင္းသရုပ္ကိုထင္ထင္ရွားရွားၿပေနပါတယ္။

ဒီဗီဇာအမ်ိဳးစားကိုင္ေဆာင္ၾကသူေတြဥပေဒခ်ိဳးေဖါက္မွုၿဖစ္ခဲ့ရင္၊ သက္ဆိုင္ရာကိုတိုင္ၾကားႏိုင္ဘို့ အင္တာနက္ မွာအတိအက်လႊင့္တင္ထားၿပီမို့၊ ႏိုင္ငံသားမည္သူမဆိုအခ်ိန္မေရြးတိုင္ၾကားႏိုင္ၿပီဆိုတာ အသိေပးလိုက္ပါ တယ္။

(ခ) ထိုနည္းတူစြာဘဲ F-1, F-2- J-1, J-2, M-1 ႏွင့္ M-2 ကိုင္ေဆာင္ေနၾကသူ (ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားနဲ့ မိသားစု၀င္မ်ား) ေတြကိုလည္း၊ ၿပည္သူ့ဘ၀လံုၿခံဳမွုကိုကာကြယ္ၿခင္းအလို့ငွာဆိုတဲ့ပညတ္ခ်က္အရ၊ ကန့္သတ္ ကာလေက်ာ္လြန္ေနထိုင္ေၾကာင္းေတြ့ရွိရင္ ၿပင္းၿပင္းထန္ထန္အေရးယူေတာ့မယ္လို့ေၾကၿငာလိုက္ပါၿပီ။  အေရး ယူေဆာင္ရြက္မွုေတြ ကို ယခုႏွစ္ (၂၀၁၈) ၿသဂုတ္(၉)ရက္ေန့ကစတင္မယ္လို့ေၿပာပါတယ္။  ေနထိုင္ေက်ာင္း တက္ခြင့္သက္တမ္းကုန္ဆံုးၿပီး ရက္ေပါင္း(၁၈၀)အတြင္းမွာကိုယ္ေနရင္းႏိုင္ငံကိုမၿပန္ၾကသူေတြကို၊ ဖမ္းဆီးၿခင္း၊ ေနာင္ဗီဇာထုတ္ေပးၿခင္းကို(၃)ႏွစ္မွ(၁၀)အတြင္းမစဥ္စားေတာ့ၿခင္းစတဲ့ၿပင္းထန္တဲ့အေရးယူမွုေတြလုပ္တဲ့အ ၿပင္ရာသက္ပန္ဗီဇာပိတ္တဲ့အထိၿဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအေရးယူမဲ့အစီအစဥ္ဆင့္ဆင့္ကို လက္ရွိမွာလူထုထံမွာ အၾကံညဏ္မ်ားေတာင္းဆိုေနတယ္လို့ဆိုပါတယ္။ ဒီဗီဇာကိုင္ေဆာင္ၾကသူေတြအေနနဲ့ ဥပေဒခ်ိဳးေဖါက္မွုေတြ လုပ္ခဲ့ရင္လည္း၊ ႏိုင္ငံသားမည္သူမဆိုတိုင္ၾကားႏိုင္ဘို့ အင္တာနက္မွာအတိအက် လႊင့္တင္ထားၿပီးတာကို ေတြ့ႏိုင္ပါတယ္။

ဒီလိုတိုင္ၾကားမွုေတြၿပဳလုပ္ၾကရာမွာ ထူးၿခားခ်က္တခုကေတာ့ တိုင္ၾကားခံရမဲ့သူနဲ့ပါတ္သက္ၿပီး၊ ေဖါက္ဖ်က္ က်ဴးလြန္တယ္လို့ယူဆရတဲ့အေၿခခံအခ်က္အလက္ေတြကိုသာ တင္ၿပသြားယံုနဲ့ အေရးယူေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြ ေပၚေပါက္လာႏိုင္စရာရွိေနပါၿပီ။

ဥပေဒခ်ိဳးေဖါက္ႏိုင္မွုအေၿခအေနမ်ား

Benefit/Marriage Fraud

Bulk Cash Smuggling/Financial Crimes

Child Exploitation/Pornography

Cyber Crimes

Employment/Exploitation of Unlawful Workers

F/M Student Violations, Including OPT

Fugitive Criminal Alien

Gang Related

Human Rights Violators

Human Smuggling

Human Trafficking (Forced Labor/Slavery)

Immigration Telefraud

Intellectual Property Rights

Narcotics Smuggling

Terrorism Related

Trade Exportation Violation

Trade Importation Violation

Weapons Smuggling

Other

အထက္ေဖၚၿပတဲ့ ၿပဌာန္းခ်က္တခုခုကို က်ဴးလြန္သူသာမက၊ အားေပးအားေၿမွာက္ၿပဳသူ၊ တိုင္ၾကားရန္ ပ်က္ ကြက္သူေတြကိုပါလႊမ္းၿခံဳအေရးယူၿခင္းေတြၿဖစ္လာႏိုင္တာမို့၊ ခပ္ေပါ့ေပါ့ လုပ္စားမယ္ဆိုတဲ့သူမ်ားေတြ၊ သတိ ၿပဳဘရိတ္အုတ္ၾကဘို့လိုပါၿပီ။ အခြင့္အေရးရေပါက္ရလမ္း ေလာဘေဇာနဲ့ မိမိအက်ိဳးတခုကိုၾကည့္ၾကသူေတြ အၿမင္မွန္ထားရမဲ့အခ်ိန္ေရာက္ပါၿပီ။ ထိုနည္းတူစြာဘဲ မဟုတ္ဘဲလည္ဆည္လုပ္ၾကံၿပီး၊ သူတပါးအက်ိဳး ပ်က္စီး ရာပ်က္စီးေၾကာင္းကိုေရွာင္ရွားၾကဘို့လိုပါတယ္။

က်ြန္ေတာ္တို့ၿမန္မာအသိုင္းအ၀ိုင္းဟာ မနာလိုမုန္းတီးမွု၊ မေၾကနပ္မွုေပၚတိုင္းမွာဥပေဒလမ္းေၾကာင္းကို နည္မ်ိဳး စံုရယူၿပီး၊ တဖက္သားဘ၀တိုးတက္မွုကို ပ်က္စီးရာပ်က္စီးေၾကာင္းလုပ္တတ္ၾကတဲ့အထံု၀ါသနာ အလြန္ၾကီးပါ တယ္။

မိသားစုစိတ္ဓါတ္နဲ့ဥပေဒလမ္းေၾကာင္းေပၚ စိတ္ခ်မ္းေၿမ့စြာေနႏိုင္တဲ့ ၿပည္ပေရာက္ၿမန္မာလူ့အသိုက္အၿမံဳမ်ား အခိုင္အမာေပၚေပါက္လာေရးသို့ ဦးတည္လ်က္။                  ။

Credit ကို “အေၾကြး” ဟုဆိုၾကသူေတြ

ၿပီးခဲ့တဲ့ရက္မ်ားအတြင္းက လူမွုကြန္ယက္ေတြမွာၿပန့္ႏွံ့ခဲ့တဲ့ အေမရိကႏိုင္ငံေရာက္အေၿခခ်ေနထိုင္တဲ့ လူငယ္ ႏွစ္ဦးရဲ့စကားေၿပာခန္းဗီဒီယိုဖိုင္တခုကိုအမွတ္မထင္ၾကည့္ရွုမိခဲ့ပါတယ္။ သူတို့ႏွစ္ဦးရဲ့ေဆြးေႏြးခ်က္ကိုအတိုခ်ဳပ္ ေၿပာရရင္ေတာ့ အေမရိကမွာေၿပာင္းေရႊ့အေၿခခ်ေနထိုင္ၾကရတဲ့ဘ၀ဟာ အလြန္းၾကမ္းတမ္းေၾကာင္းဆိုတဲ့အ ခ်က္ပါဘဲ။ ဒါဟာၿငင္းစရာမလိုတဲ့အခ်က္ဆိုတာကို စာဖတ္ပရိတ္နားလည္ထားၿပီးသားပါ။ ဒီဗီဒီယိုဖိုင္ဟာရုတ္ တရက္ၾကည့္ရင္ဟုတ္တာေတြေၿပာေနတာဘဲလို့ေယဘူယ်ထင္စရာရွိေစမဲ့ စိုးရိမ္စရာ/အထင္လြဲစရာ သတင္း မွားၿဖစ္ေနတာမို့၊ ေမာင္မိုးညိဳအေနနဲ့စိုးရိမ္မိရာက ဒီေဆာင္းပါးေရးၿဖစ္တာပါ။ သူတိို့ေလးေတြရဲ့ေဆြးေႏြးခ်က္ အေၾကာင္းရင္းခံကေတာ့၊ ဘာလုပ္လုပ္၊ ဘာ၀ယ္၀ယ္၀ယ္၊ ဘာသံုးသံုးအေၾကြးေတြခ်ည့္ပါဘဲဆိုၿပီးၿငီးတြားရင္း၊ “အေၾကြး”စနစ္ကိုအၿပစ္ပံုခ်ၾကတဲ့အေၾကာင္းပါ။ အထူးသၿဖင့္ ဗီဒီယိုပါဆယ္ေက်ာ္ သက္ရြယ္လူငယ္ေတြၿဖစ္ေန တာမို့၊ ေၿပာင္းေရႊ့အေၿခခ်သူၿမန္မာလူငယ္ေတြၾကားမွာ၊ မွားယြင္းတဲ့အယူအဆ၊ ထိုးေဖါက္၀င္ေရာက္ ေနရာ ယူေနၿပီဆိုတဲ့လကၡဏာေတြ ၀မ္းနည္းဖြယ္ေတြ့ေနရပါတယ္။

အဲ့ဒီအၿပန္အလွန္ေၿပာဆိုၾကတဲ့စကား၀ိုင္းမွာ “အေၾကြး”ဆိုတဲ့ေ၀ါဟာရကိုအေလးထားေၿပာသြားတာ ကိုေတြ့ ရပါတယ္။ အေမရိကႏိုင္ငံအပါအ၀င္ တိုးတက္တဲ့ႏိုင္ငံၾကီးငယ္မဟူမွာ credit ဆိုတဲ့ စနစ္ကိုစတင္ အသံုးၿပဳခဲ့၊ ၿပဳေနၾကတာႏွစ္ပရိေစၦဒအေတာ္ၾကာပါၿပီ။ သမိုင္းနဲ့ခ်ီေၿပာရရင္ပထမနဲ့ဒုတိယကမၻာစစ္ကာလထဲက ဒီအယူ အဆသစ္ စတင္ေပၚထြန္းခဲ့ၿခင္းပါ။ စီးပြားပ်က္ကပ္ေတြေၾကာင့္လူ့ဘ၀ကေနေန့ခ်င္းညခ်င္းဒုကၡအတိေရာက္ၾက သူေတြသိန္းသန္းနဲ့ခ်ီတဲ့အၿဖစ္ေတြကိုကာကြယ္ႏိုင္မဲ့အစီအမံေတြကိုၾကံစည္တီထြင္ရာကေန၊ လူတိုင္းၾကံဳေတြ့ရ ႏိုင္ေခ်မ်ားတဲ့ ေငြေရးေၾကးေရးပ်က္ၿပဳန္းမွု (financial crisis/bankruptcy) ကိုမွ်ေ၀ခုခံႏိုင္မဲ့ (spreading of risk burden) အာမခံစနစ္ (insurance) ေပၚေပါက္လာၿခင္းပါဘဲ။ အဲ့ဒီေနာက္ဆက္တြဲမွာဘဲ ထုတ္ကုန္ပစၥည္း ရဲ့ ၀ယ္လိုအား (buying power) ကိုၿမွင့္တင္ေပးႏိုင္မဲ့ ေငြေၾကးၾကိဳတင္သံုးစြဲခြင့္ (loaning) ကိုဘဏ္ေတြက စတင္ၿပီး၊ ေစ်းကြက္ေတြမွာအသံုးၿပဳလာၾကပါတယ္။ ဘဏ္မ်ားရဲ့ရပ္တည္ႏိုင္ေရးနဲ့တည္ၿငိမ္ေရးအသက္ေသြး ေၾကာဟာ ေငြလည္ပါတ္မွု (everlasting cash flow)ပါ။ ဒီအတြက္ကိုယ့္ဘဏ္ရဲ့ေငြကိုကိုယ္စိတ္ခ်ရသူေတြက၊ သံုးခ်င္လာေအာင္စည္းရံုးဆြဲေဆာင္ၾကရပါတယ္။ အဲ့ဒီအတြက္ “မိမိစိတ္ခ်ရမဲ့” စားသံုးသူ (တနည္း)မိမိေငြကို သံုးစြဲမဲ့သူကသံုးခ်င္လာေအာင္မက္လံုးအမ်ိဳးမ်ိဳးတီထြင္ေပးလာၾကရပါတယ္။ “မိမိစိတ္ခ်ရမဲ့” စားသံုးသူ လို့ဆို တဲ့အတြက္ေၾကာင့္ အဲ့ဒီေငြကိုပံုမွန္သံုးၿပီး၊ ပံုမွန္ၿပန္ဆပ္ႏိုင္မဲ့သူေတြမ်ားမ်ားေပၚေပါက္လာေရးဟာ၊ ဘဏ္မ်ား အတြက္ ေနာက္တဆင့္လိုအပ္တဲ့အခရာက်တဲ့အခ်က္ပါ။ ဒီကေန့မွာ ပိြဳင့္စနစ္နဲ့ေငြေၾကး cash reward စနစ္၊ traveling point စနစ္စသၿဖင့္ေပၚေပါက္လာတဲ့ credit cards ေတြကိုေတြ့ၿမင္ႏိုင္ၾကမွာပါ။

ဆိုခဲ့တဲ့ ဘဏ္မ်ားရဲ့သက္ဇိုးရွည္ေရးကိစၥမွာ“မိမိစိတ္ခ်ရမဲ့” စားသံုးသူ ရရွိလာေရး၊ ေပါမ်ားလာေရးအတြက္၊ တိုးတက္တဲ့ႏိုင္ငံၾကီးေတြမွာ credit rating (score) system ကိုစတင္အသံုးခဲ့ၾကတာဟာ၊ ခုဆိုရင္ လူတိုင္း ဘ၀ရွင္သန္ရပ္တည္ေရးအတြက္အေရးပါတဲ့အစိတ္အပိုင္းတခုၿဖစ္မွန္းမသိၿဖစ္ေနပါၿပီ။

ဒီေနရာမွာ Credit ဆိုတဲ့ေ၀ါဟာရကို “အေၾကြး” လို့ဘယ္သူကဘယ္တံုးကတီထြင္လိုက္တယ္ဆိုတာအစရွာ မရၿဖစ္ေနပါတယ္။ ပိုဆိုးတာက “အေၾကြး”ဆိုတဲ့ေ၀ါဟာရဟာ ၿမန္မာ့လူမွုဆက္ဆံေရးနဲ့စီးပြားေရးနယ္ပါယ္မွာ “အက်ဥ္ခံ”ေ၀ါဟာရအေနနဲ့ရွိခဲ့တဲ့ဓေလ့ဟာအရိုးစြဲေနပါတယ္။ “အေၾကြး”ရွိသူေတြလူရာမ၀င္ၿဖစ္ၿပီး၊ အကူ အညီေပးခ်င္ၾကသူေတြလက္တြန့္တဲ့အေနအထားပါ။ ညီအစ္ကိုေမာင္ႏွမအရင္းအၿခာေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းေတြ ေတာင္ “အေၾကြး”ရွိသူဆိုရင္ေမးေငါ့ခံၾကရယံုမက၊ လူရာအသြင္းမခံရပါဘူး။

“အေၾကြး” နဲ့ အေမရိကလူမွုစီးပြားဘ၀မွာမရွိမၿဖစ္ရွိေနဘို့လိုတဲ့ credit ေလာကၾကီးနဲ့ ထိပ္တိုက္ေတြ့ၾကတာ ၾကာပါၿပီ။ နီးစပ္ရာအခ်င္းခ်င္းလက္တို့ၿပီး၊ “အေၾကြး”မထားၾကဘို့၊ “အေၾကြး”မ၀ယ္ဘို့၊ တန္ရာတန္ဘိုးကိုအၿပီး ေပး၀ယ္ဘို့စတဲ့ စကားေတြပလူပ်ံေနတာမတားႏိုင္မဆီးႏိုင္ေအာင္ပါဘဲ။ “အေၾကြး”မ၀ယ္ဘဲ ေငြအၿပည့္ေပးေခ် ၀ယ္ယူရတာကို ဂုဏ္ယူ၀င့္ၾကြားၾကသူေတြကိုလည္းၿမင္ဘူးပါတယ္။ Credit card သံုးတာကိုရွုတ္ခ်ၾကသူေတြ လဲဒုနဲ့ေဒးပါ။

ဒါေတြအားလံုးဟာၾကီးမားလြန္းတဲ့ မွားယြင္းတဲ့အယူအဆၾကီးတခုၿဖစ္ယံုမက တဖက္သားရဲ့အနာဂါတ္ဘ၀ ကိုရိုက္ခ်ိဳးဖ်က္ဆီးရာေရာက္တယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ကို၊ တိုက္တြန္းေၿပာဆိုၾကသူေတြမသိၾကေလေရာ့သလားလို့ စိုးရိမ္ စိတ္၀င္မိပါတယ္။ Credit ဟာ “အေၾကြး” မဟုတ္ပါဘူး။ Credit ဟာ သက္ဆိုင္သူ (ရယူသံုးစြဲသူ) အတြက္ ခံစားရတဲ့ အသိအမွတ္ၿပဳခံနံမယ္ေကာင္းတခုလို့ဆိုရရင္ပိုၿပီးမွန္လိမ့္မယ္လို့ယူဆပါတယ္။ ေငြၾကိဳ တင္သံုး စြဲခြင့္ၿပဳသူ(Debtor/borrower) ဘဏ္ (lender/creditor/bank)၊ လုပ္ငန္း(သို့မဟုတ္)ကုန္ပစၥည္း (သို့မဟုတ္) ေငြေၾကးသတ္မွတ္ခ်က္တခုခုတို့ပါ၀ယ္တဲ့ (၃)ဦး(၃)ဖလွယ္အ၀န္းအ၀ိုက္ၾကားမွာ(ဥပေဒအရ) ထားရွိတဲ့ “ယံုၾကည္အပ္ႏွံမွု” (Trust) ပါ။ အဲ့ဒီ trust မွာပါ၀င္ၿပီး၊ တာ၀န္ေၾကအခ်ိန္မွန္ေငြၿပန္လည္ေပးသြင္း ၿခင္းနည္းနဲ့ ရယူသံုးစြဲသူဟာေငြေခ်းငွားသူမဟုတ္ေတာ့ဘဲ၊ credit ရရွိသူၿဖစ္သြားပါတယ္။ Good Credit ရွိသူေတြမ်က္ႏွာ ရွိၾကပါတယ္။ ဘဏ္ေတြ၀ိုင္း၀ိုင္းလည္ၿခင္းခံၾကရပါတယ္။ ဒီcredit ေကာင္းမေကာင္းကို စဥ္ဆက္မၿပတ္စိစစ္ေန တဲ့အဖြဲ့အစည္းေတြရွိၿပီး၊ ဒီအဖြဲ့ေတြရဲ့ credit rating ဟာ တိုးတက္တဲ့ႏိုင္ငံၾကီး ေတြမွာေနထိုင္ၾကသူ ဆင္းရဲခ်မ္း သာမေရြးတို့အတြက္ အေရးပါအရာေရာက္လွတဲ့ လူ့ဘ၀အစိတ္အပိုင္း ေတြၿဖစ္ေနပါတယ္။ တမဟုတ္ၿခင္းရတဲ့ အက်ိဳးေက်းဇူးေတြ -

(က) လူ့ဘ၀ရဲ့အိပ္မက္ၿဖစ္တဲ့၊ အိမ္/ၿခံ၊ ကား၀ယ္ယူရာမွာ ဘဏ္ေငြေခ်းရာတြင္လြယ္ကူၿခင္း။

(ခ) အတိုးႏွဳန္းသက္သာၿခင္း၊

(ဂ) မိမိႏွင့္တကြမိမိသားသမီးမ်ားရဲ့ အဆင့္ၿမင့္ပညာေရးအတြက္ပညာသင္ၾကားစရိတ္ေလ်ွာက္ထားရာတြင္ ႏွင့္ဘဏ္ေငြေခ်းရာတြင္လည္းရရွိႏိုင္မည္ူ့အခြင့္ အလမ္းေကာင္းၿခင္း၊

(ဃ) အိမ္ငွားရမ္းရာတြင္ေကာင္းစြာအေထာက္အကူၿပဳၿခင္း၊

(င) မိမိလိုအပ္မည့္ Credit card အမ်ိဳးစားအမ်ိဳးမ်ိဳးတို့ကိုစိတ္ၾကိဳက္ထားရွိသံုးစြဲခြင့္ရွိၿခင္း၊ ယင္း ကတ္မ်ားက ေပးလာမည့္ေနာက္ဆက္တြဲအက်ိဳးထူးမ်ားၿဖစ္ေသာ reward ႏွင့္အက်ိဳးအၿမတ္ ပိြဳင့္မ်ားခံစားရရွိႏိုင္ၿခင္း၊

(စ) ကုန္ပစၥည္း(သို့မဟုတ္) စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားဖြင့္လွစ္ရာတြင္၎၊ တိုးခ်ဲ့ရာတြင္၎၊ မိမိလိုလားခ်က္ကို တိုးတက္ေတာင္းဆိုၿခင္း၊ ယွဥ္ၿပိဳင္အေရးဆိုခြင့္ရွိၿခင္း၊

(ဆ) cell phones၊ Utilities ကဲ့သို့ေသာ services မ်ားရရွိရန္လြယ္ကူၿခင္း၊

Credit ဟူေသာအရာသည္ “အေၾကြး” ဆိုသည့္မွားယြင္းေသာအယူအဆကိုမိမိကိုယ္တိုင္လည္းခ၀ါခ်ၿပီး၊  သူ တပါးကိုအလြယ္တကူလမ္းမွားသို့တြန္းပိုၿခင္းမ်ားရပ္တန္းကရပ္ၾက၍၊ Credit ကိုေကာင္းႏိုင္သမွ် ေကာင္းေအာင္ ထိန္းသိမ္းႏို္င္ေသာ ၿပည္ပေရာက္ၿမန္မာမိသားစုမ်ားေပၚထြန္းလာေရးသို့။     ။