အေမရိကေရာက္ၿမန္မာတို့ ဘ၀တစ္သက္တာၿပင္ဆင္ၾကဘို့ အစီအမံေတြ

တႏွစ္တာကုန္ဆံုးဘို့တာစူၿပီး ေနာက္ႏွစ္သစ္ကိုကူးေၿပာင္းေတာ့မဲ့အခ်ိန္ေတြမွာ အေမရိကႏိုင္ငံတ၀ွမ္းလံုးေန အလုပ္လုပ္ကိုင္ၾကသူေတြေရာ၊ အလုပ္မရွိသူေတြပါ၊ မပ်က္မကြက္ လုပ္ၾကရတဲ့အလုပ္ကေတာ့ Open Enrollment လို့ေခၚတဲ့ တႏွစ္တာက်န္းမာေရးကအစ၊ လႊမ္းၿခံဳကာကြယ္မွုအသီးသီးတို့အတြက္၊ စာရင္းေပး သြင္းၿခင္း၊ အသစ္တဖန္သက္တမ္းတိုးၿခင္းတို့ကိုလုပ္ၾကရပါတယ္။ စာေရးသူေၿပာေနၾကစကားေၿပာရရင္၊ အေတာ္မ်ားမ်ားက၊ ဒီကိစၥေတြကိုေပါ့ေပါ့တန္တန္ၿပီးရင္ၿပီးေရာလုပ္ၾကေလ့ရွိပါတယ္။ အခြင့္အေရးနဲ့ ပါတ္ သက္ရင္အေမရိကႏိုင္ငံမွာတြင္က်ယ္တဲ့ၿမန္မာစကားပံုတခုကိုဥပမာေပးလိုပါတယ္။ ဘာတဲ့ - “မသိသူ ေက်ာ္သြား၊ သိသူေဖၚစား” ဆိုတာ။ အဲ့ဒီၿမန္မာစကားပံုက အေမရိကမွာေသြးထြက္ေအာင္မွန္တယ္လို့ေဖါက္ သယ္ခ်ပါရေစ။ “အခြင့္အေရး”ဆိုတဲ့အခ်က္ဟာ ၿမန္မာၿပည္ဖြားေတြအတြက္အခြင့္ထူးခံခြင့္ရွိမွရတယ္ လို့အမ်ား သေဘာေပါက္ၾကတာမွတ္မိမွာပါ။ ဒီေနရာမွာ Earned benefit လို့ေခၚတဲ့မိမိလုပ္အားကေပၚထြက္ လာတဲ့အ က်ိဳးခံစားခြင့္ဟာ၊ အလုပ္လုပ္ၾကသူတိုင္းရဲ့ေမြးရာပါခံစားခြင့္ပါ။ ဒါေပမဲ့အဲ့ဒီခံစားခြင့္ကကိုယ့္အေပၚအလိုအ ေလ်ာက္ေရာက္မလာပါဘူး။ ရေအာင္ယူရပါတယ္။ အေမရိကမွာရေအာင္ယူႏိုင္ဘို့ တရား၀င္နည္းလမ္းေတြကို တန္းတူရည္တူေပးထားၿပီး၊ အလြယ္တကူရယူႏိုင္ေအာင္လည္း၊ လမ္းထြင္ထားၿပီးသားပါ။ ကိုယ္က ၀ါယမနဲနဲ ေတာ့စိုက္ထုတ္ဘို့လိုပါတယ္။ အဲ Entitlement လို့ေခၚတဲ့ခံစားခြင့္ကေတာ့ မိမိရဲ့ဘ၀အေၿခအေနေပၚမူ တည္ၿပီး၊ ဥပေဒကခြင့္ၿပဳတဲ့နည္းလမ္းေတြအရ၊ ၿပည္သူ့ဘ႑ာကေနရရွိခံစားတဲ့အခြင့္အလမ္းပါဘဲ။ ဥပမာ လြယ္လြယ္ေပးရရင္ Food Stamp လို့လူသိမ်ားတဲ့ ခံစားခြင့္ဆိုပါေတာ့။ အဲ့တာက Entitlement ပါ။

ဒီကေန့ေဆြးေႏြးမဲ့ကိစၥက ဆိုခဲ့တဲ့ ေနာက္ႏွစ္သစ္တခုတခုတည္းအတြက္ မဟုတ္ပါဘူး။ ကိုယ္ဘ၀တစ္ သက္ တာလံုၿခံဳဖူလံုေစေရးအစီအမံပါ။ က်ြန္ေတာ္တို့ၿမန္မာေတြကိုနားလည္ေအာင္လူၿပိန္းစကားနဲ့ေၿပာရရင္၊ “ေသတမ္းစာ” (Will) ဆိုပါစို့။ ေသတမ္းစာလို့ဆိုတာနဲ့ ငါတို့ကေတာ့လူခ်မ္းသာလည္းမဟုတ္၊ တိုက္တာစီးပြား ေရးနဲ့လုပ္ငန္းေတြလည္းမရွိတာ၊ ဘာလုပ္ဖို့ ေသတမ္းစာလိုမလည္းလို့ ဆိုလိုက္ရင္ တက္တက္စင္ေအာင္ လြဲတဲ့အယူအဆလို့ သတိေပးပါရေစ။

အေမရိကႏိုင္ငံမွာႏွစ္ပရိေစၦဒအေနၾကာၾကသူေတြအပါအ၀င္၊ မေန့တေန့ကမွေၿပာင္းေရႊ့လာၾကသူတိုင္း အတြက္ ေဖၚၿပမဲ့ဘ၀အစီအမံမ်ားဟာမရွိမၿဖစ္လိုအပ္ခ်က္ေတြပါ။ ပစၥည္းဥစၥာရွိတာမရွိတာနဲ့မဆိုင္ပါဘူး။ အေမရိက ေရာက္က်ြန္ေတာ္တို့ၿမန္မာေတြ စာရြက္စာတမ္း၊ လုပ္ထံုးလုပ္နည္း၊ ဆိုင္ရာေတြနဲ့ဆက္သြယ္ ေဆာင္ရြက္ရတဲ့ ဗာဟီရကိစၥေပၚေပါက္တိုင္း၊ စိတ္အေႏွာင့္အရွက္ၿဖစ္ၾကရတာေတြ မွတ္မိၾကမယ္ထင္ပါတယ္။ အဲ့ဒီသာဓကေတြ က ဘကိုၿပသလဲဆိုေတာ့၊ ေဖၚၿပမဲ့ဘ၀အစီအမံေတြ ၾကိဳတင္ၿပင္ဆင္မွုကင္းမဲ့ခဲ့တာေတြ ေၾကာင့္ဆိုတာကို ၿမင္ေအာင္ၾကည့္တတ္ၾကပါ။ ဒီလိုအစီအမံေတြကိုကိုယ္တိုင္လုပ္ရင္းနဲ့ နားလည္ေအာင္ လုပ္ၾကရပါတယ္။ နားလည္ရင္းနဲ့မွ မိမိဘ၀ဖူလံုေရးကိစၥေတြၿဖစ္ေၿမာက္ၾကရတာပါ။

ကဲ - အဲ့ဒါဘာေတြလဲဆိုတာၾကည့္ၾကရေအာင္။

(က) အေရးၾကီးစာရြက္စာတမ္းမ်ားစုေဆာင္း၍စနစ္တက်သိုမွီၾကဘို့ - အိမ္ပိုင္ဆိုင္မွုစာခ်ဳပ္၊ ႏွစ္အလိုက္အခြန္ ေဆာင္မွု၊ ခရီးသြားပါတ္စပို့၊ အာမခံေၾကၿငာလႊာမ်ား၊ မေရႊ့မေၿပာင္းႏိုင္ေသာပစၥည္းႏွင့္ပါတသက္ေသာစာရြက္ စာတမ္းမ်ား၊ လက္ရွိေငြေရး ေၾကးေရးဆိုင္ရာအစီရင္ခံစာမ်ား။

(ခ) မိမိ မိသားစု ႏွင့္ သီးၿခားလိပ္စာတြင္ေနထိုင္သူ (မိမိ မိသားစုမွ ယံုၾကည္စိတ္ခ်သည္ဟုယံုၾကည္ရ ေလာက္ သူ) ရဲ့အဆက္အသြယ္လိပ္စာႏွင့္ဖံုးနံပါတ္၊ ဘဏ္ႏွင့္တကြေငြေရးေၾကးေရးႏွင့္အထက္ေဖၚၿပပါအဖြဲ့အစည္းမ်ား နဲ့ပါတ္သက္ေသာ၊ account နံပါတ္ႏွင့္အဆက္အသြယ္မ်ား၊

(ဂ) အင္တာနက္အပါအ၀င္ accounts မ်ားရဲ့ ခ်ိတ္ဆက္ User Names နဲ့ Passwords မ်ား၊ (ၿမန္မာလိုေရးၿပီး သိုမွီးႏိုင္ၾကပါတယ္။)

(ဃ) မိမိကြယ္လြန္ၿပီးေနာက္၊ မိမိ၏အက်ိဳးခံစားခြင့္်ားကိုဆက္ခံခြင့္ရွိသူမ်ား သတ္မွတ္ေရး (Designation of beneficiary)

(င) Credit card အပါအ၀င္ မိမိအိပ္ေဆာင္တြင္အၿမဲကိုင္စြဲသည့္ကတ္မ်ိဳးစံုမ်ားၿဖစ္သည့္ က်န္းမာေရးႏွင့္ ယာဥ္အာမခံကတ္မ်ား၊ ယာဥ္ေမာင္းလိုင္စင္မ်ား၊ ႏိုင္ငံသားၿပဳၿခင္းဆိုင္ရာcertificates ႏွင့္ Social Security Cards မ်ားကို Mediafire, Cloud စသည္တို့တြင္သိုေလွာင္ၿခင္း၊ အၿမဲမၿပတ္ အခ်ိန္ႏွင့္တေၿပးညီ မွတ္တမ္း ၿပဳၿခင္း၊ ထိန္းသိမ္းၿခင္း၊ မိသားစု၀င္အတြင္းအသိေပးၿဖန့္ေ၀ထားၿခင္း။

(စ) Advance Directive ေခၚမိမိနာမက်န္းၿဖစ္ၿပီး၊ ေသလုေၿမာပါးအခ်ိန္၊ မိမိကိုယ္ကိုမိမိမသိႏိုင္ေလာက္ေသာ အေၿခအေနတြင္၊ မိမိက်န္းမာေရးေဆးကုသေရးႏွင့္ပါတ္သက္ေသာအဆံုးအၿဖတ္ကိုၾကားမွ၀င္ေရာက္ အဆံုး အၿဖတ္ေပးမည့္စာရြက္စာတမ္းေရးဆြဲထားၿခင္း။

(ဆ) Revocable Living Trust ေခၚ မိမိပိုင္ဆိုင္မွုအပါအ၀င္၊ မိမိလိုလားေတာင့္တေမွ်ာ္မွန္း၍ၿဖစ္ေစလိုေသာ အေၾကာင္းခ်င္းရာတို့အတြက္အစီအမံစာတမ္းၿပဳစုထားၿခင္း၊ Revocable ဟုဆိုထားသၿခင့္အခ်ိန္မေရြးၿပင္ဆင္၊ ၿဖည့္စြက္၊ ပယ္ဖ်က္ၿခင္းေတြၿပဳလုပ္ႏိုင္ၿခင္း။

(ဇ) Durable Financial Power of Attorney မိမိ၏အသက္အာမခံအပါအ၀င္ခံစားခြင့္စာခ်ုဳပ္မ်ား၊စုေဆာင္းေငြ မ်ားကိုတာ၀န္ပိုင္းၿခားေပးမည့္ အစီအမံစာတမ္းၿပဳစုထားၿခင္း။

(စ်) Will ေခၚေသတမ္းစာ မွာမိမိပိုင္ဆိုင္မွုကို မိမိရဲ့သားသမီး (သို့မဟုတ္) အေမြဆက္ခံခြင့္ေပးေစလိုသူတို့ကို ထိန္းခ်ဳပ္မည့္အစီအမံစာတမ္း။

(ည) မိမိေသဆံုးပါက ေဆာင္ရြက္ေစလိုေသာ အစီအမံ Funeral plan

(ဋ) မိမိကြယ္လြန္ပါက လစဥ္အပါအ၀င္ ပံုမွန္ၿပန္ေပးသြင္းရမဲ့ လစဥ္/ႏွစ္စဥ္ေၾကးမ်ား မည္သို့မည္ပံုေပးရ မည္ဆိုေသာ အစီအမံ။

(ဌ) က်န္ရစ္သူဇနီးခင္ပြန္းႏွင့္သားသမီးအပါအ၀င္၊ အတူေနမ်ားအတူမေနညီအကိုေမာင္ႏွစ္မ၊ သားၿခင္းအရင္း အၿခာမ်ားအတြက္မွာတမ္းစာ၊ အသိေပးစာမ်ားၿပဳစုထားရွိၿခင္း။

ဆိုခဲ့တဲ့ အခ်က္ေတြဟာတန္းစီခ်ၿပၿပီးေရးရရင္လြယ္သေလာက္တကယ္လက္ေတြ့ၿပင္ဆင္ရာမွာအခက္အခဲမ်ား စြာရွိႏိုင္ပါတယ္။ အခ်ိဳ့စာရြက္စာတမ္းမ်ားဟာ၊ မိမိဖာသာၿပဳစုၿပီးထားႏိုင္ေသာ္လည္းဘဲ၊ အခ်ိဳူ့စာရြက္စာတမ္းမ်ိဳး ေတြဟာ ဆိုင္ရာရံုေတြမွာ Notarize လုပ္ဘို့လိုပါတယ္။ ဒီ့အၿပင္ ေနထိုင္ရာအေမရိကႏိုင္ငံရဲ့ေဒသၿပည္နယ္မ်ား ရဲ့ တည္ဆဲဥပေဒလုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားနဲ့ညီညြတ္ၾကဘို့လိုပါတယ္။ ဒီလိုလုပ္ထံုးလုပ္နည္းရွုတ္ေထြးေပြလီလို့၊ ေန့ေရႊ့ညေရႊ့လုပ္လို့မရပါဘူး။ မၿဖစ္မေနလုပ္ရမဲ့ကိစၥၾကီးပါ။ ခုရွုပ္မွေနာင္ရွင္းမဲ့ကိစၥေတြပါ။ က်ြန္ေတာ္တို့ၿမန္မာ ႏိုင္ငံမွာ ဒီေန့အထိၾကံဳေတြ့ေနၾကရတဲ့  အေမြကိစၥေၾကာင့္ေမာင္ႏွမခ်င္း၊ သားအမိခ်င္း မေခၚႏိုင္မေၿပာႏိုင္ၿဖစ္ ၾကရတဲ့သာဓကေတြအမ်ားၾကီးပါ။ အဲ့ဒါဘာေၾကာင့္လဲလို့ေမးရရင္ ဒီေန့အထိသပြတ္အူလည္ေနၿပီး၊ ႏိုင္ရာဆြဲယူ တဲ့ မခိုင္မာတဲ့ဥပေဒေၾကာင့္ရယ္၊ ေဖၚၿပခဲ့တဲ့ စာရြက္စာတမ္းမွတ္တမ္းၿပဳစု၊ ထိန္းသိမ္း၊ အသံုးခ်တဲ့စနစ္ကင္း မဲ့မွု၊ နားနည္းမွုေတြေၾကာင့္ပါဘဲ။

အေမရိကႏိုင္ငံမွာေတာ့ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းဥပေဒနဲ့ လုပ္ကိုင္ရမဲ့နည္းလမ္းေတြက အဆင္သင့္ရွိၿပီးသားပါ။ အဲ့ဒါေတြကိုအလြယ္တကူရယူသံုးစြဲၾကဘို့နဲ့၊ မွန္မွန္ကန္ကန္အသံုးခ်တ္ဘို့ဘဲလိုပါတယ္။

ကိုယ္မရွိေတာ့တဲ့ေနာက္မွာဘဲကိုယ့္ေရွ့ေမွာက္သက္ရွိထင္ရွားဘ၀မွာဘဲၿဖစ္ၿဖစ္၊ မိမိနဲ့မိမိရဲ့မိသားစု၀င္ေတြ၊ တေယာက္နဲ့တေယာက္ခ်စ္ခ်စ္ခင္ခင္ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံၿပီး၊ စိတ္ခ်လက္ခ်ေနရတဲ့ဘ၀ကိုတည္ေဆာက္ ႏိုင္ၾကဘို့ ကြ်န္ေတာ္တို့ၿမန္မာအားလံုးကလိုလားေတာင့္တၾကမယ္ဆိုတာယံုၾကည္ပါတယ္။

လံုၿခံဳၿပည့္၀စိတ္ခ်ရေသာ ဘ၀အစီအမံမ်ားစတင္ထူေထာင္ၿခင္းနဲ့သာယာ၀ေၿပာတဲ့ အေမရိကေရာက္ၿမန္မာ မိသားစု မ်ား ေပၚထြန္းလာေရးကိုေမွ်ာ္မွန္းလ်က္။     ။

“Crazy Rich Asians” ရဲ့ ေနာက္ကြယ္……

မူရင္းစာေရးဆရာ Kevin Kwan ရဲ့ “Crazy Rich Asians” ရုပ္ရွင္ကားဟာ အေမရိကနဲ့ကမၻာ တ၀ွမ္းရွိ အာရွ ႏြယ္၀င္ အားလံုးကို သာမက၊ ေဒသခံအၿဖဴလူမ်ိဳးမ်ားကိုပါကိုင္လွုပ္ႏိုင္ခဲ့ပံုရပါတယ္။ (၄)ပါတ္ဆက္တိုက္ လက္ရွိရံုတင္ ဇာတ္ကားအားလံုးရဲ့၀င္ေငြမ်ားကိုေက်ာ္ၿဖတ္စံခ်ိန္ခ်ိဳးႏိုင္ရံုမက၊ လက္ရိွကာလထိပ္တန္း ၀င္ဇာတ္ ကားၾကီးၿဖစ္ေနတာက ထင္ရွားလွတဲ့ ၿပရုဂ္တခုပါ။ အထူးသၿဖင့္ race လူမ်ိဳးေရးကိစၥေတြလႊမ္းမိုး ၿဖစ္ေပၚေနတဲ့ အခ်ိန္နဲ့လဲတိုက္ဆိုင္ေနတာမို့၊ လူမ်ိဳးေရးကိစၥေတြရဲ့ တပ္လွန့္သံတခုၿဖစ္သလို၊ ကမၻာမွာ အာရွႏြယ္၀င္မ်ားရဲ့ အၿမစ္တြယ္ေနဆဲၿဖစ္တဲ့ ေရွးရိုးစြဲ (conservatism) (သို့မဟုတ္) ဓေလ့ထံုးတမ္းစဥ္လာ (traditionalism) ကိုအထင္အရွားလွစ္ဟၿပလိုက္သလိုလည္းရွိေနပါတယ္။ “အာရွက်ား”လို့လူသိမ်ားခဲ့တဲ့ ကာလၾကီးမွာ တရုတ္ ႏြယ္၀င္မ်ားဟာကမၻာအႏွံ့ေတာၾကိဳအံုၾကားေဒသေတြမွာ၊ အခရာက်တဲ့က႑ေတြမွာအက် ေနရာယူထားတာ ကို၊ သြားလာေရးခက္ခဲ့လွတဲ့ ခ်င္းေတာင္တန္းေဒသမွာ၊ တာ၀န္ယူခဲ့တဲ့က်ြန္ေတာ္ေမာင္မိုးညိဳ ေကာင္းစြာသိခဲ့ပါ တယ္။
ရုပ္ရွင္ဇာတ္အိမ္ဖြဲ့စည္းမွုက ခတ္ရိုးရိုးပါ။ စကၤာပူႏိုင္ငံကေငြၾကြယ္၀တဲ့မိသားစုကေပါက္ဖြားတဲ့သားနဲ့ရည္ငံတဲ့အေမရိကႏိုင္ငံဖြား၊ တရုတ္-အေမရိကန္ MIT ပါေမာကၡမိန္းခေလးငယ္တို့ရဲ့အခ်စ္ဇာတ္လမ္းမွာ၊ သားရဲ့မိခင္ၿဖစ္သူရဲ့ေငြေၾကးၾကြယ္၀မွုဂုဏ္ပကာသန ေနာက္ခံ နဲ့အသိုင္းအ၀န္းရဲ့ေရွးရိုးစြဲဓေလ့ရိုက္ခတ္မွုက၊ ခေလာက္ဆန္ေစခဲ့တဲ့အၿဖစ္ေတြကို ေနာက္ေၾကာင္းခံ ရိုက္ကူးတင္ၿပထားတဲ့၊ ဇာတ္လမ္းသြားပါ။ တကယ္ေတာ့ ဇာတ္၀င္ခန္းပါသူေတြအားလံုးဟာ၊ ေခတ္မွီေၿပာင္းလဲ ေနတဲ့ေရစီးေၾကာင္းမွာေပါက္ဖြားလာၾကသူေတြအားလံုးလိုခ်ည့္ၿဖစ္ၾကပါတယ္။ ဆိုလိုတာက တိုးတက္တဲ့ အေနာက္တိုင္းေနထိုင္မွုဘ၀နဲ့ၾကီးၿပင္းၾကသူေတြ၊ စီးပြားၿဖစ္ၾကသူေတြၿဖစ္ပါတယ္။ ကမၻာ့အေရွ့ဖ်ားစီးပြားေရး ဆံုမွတ္ၾကီးတခုၿဖစ္ေနတဲ့ စကၤာပူႏိုင္ငံရဲ့ အခ်က္အခ်ာေဒသမွာဇာတ္အိမ္ဖြဲ့ထားတာမို့၊ ေရွးရိုးဆန္တဲ့သူေတြ မဟုတ္ဘူးဆိုတဲ့အခ်က္ကို၊ ရုပ္ရွင္ၾကည့္ၾကသူေတြ သတိၿပဳမိၾကမွာပါ။
ၿပီးခဲ့တဲ့ရာစုထက္၀က္ေလာက္က ကမၻာစစ္ၿပီးေနာက္ပိုင္းတဟုန္ထိုးခ်မ္းသာၾကြယ္၀လာတဲ့ဂ်ပန္ႏိုင္ငံၿပီးေတာ့၊ ေနာက္ကသိသိသာသာလိုက္ပါလာရံုမက၊ ဒီေန့ဆိုရင္စီးပြားေရးယႏၱရားၾကီးကိုကိုင္ခ်ဳပ္လာၿပီၿဖစ္ေနတဲ့ ကမၻာ ကအာမစိုက္ဘဲေနလို့မရေတာ့တဲ့ တရုတ္ႏိုင္ငံဟာလည္းေပၚေပါက္လာပါၿပီ။ တရုတ္နဲ့ေခတ္ၿပိဳင္ အိႏၵိယ/ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံကုလားလူမ်ိဳးမ်ားကိုလည္းေပၚေပၚထင္ထင္ေတြ့ေနရပါၿပီ။ ပညာတိုးတက္မွု၊ စီးပြားေရးစြမ္း ရည္သစ္ေတြတီထြင္လာႏိုင္မွု၊ အရာရာမွာကြက္ေက်ာ္ၿမင္ႏိုင္သလို၊ အေနာက္ႏိုင္ငံသားေတြထက္က်ားကုတ္ က်ားခဲၾကိဳးစားအားထုတ္ႏိုင္မွုစာတာေတြဟာ၊ အဓိကေမာင္းႏွင္အားေတြပါ။
အာရွရဲ့ထြက္ကုန္ပစၥည္းပမာဏစုစုေပါင္းဟာ (၁၉၉၀)တုန္းက ကမၻာတခုလံုးရဲ့(၄%)သာရွိခဲ့ရာက၊ ေနာင္လာမဲ့ (၂၀၂၂)မွာ (၂၁%)အထိရွိမယ္လို့ဆိုင္ရာေတြကတြက္ခ်က္ၾကပါတယ္။ ဘူဇြာအရင္းရွင္ေတြကိုလူမ်ိဳးတရပ္လံုး ရဲ့ဘံုရန္သူအၿဖစ္သတ္မွတ္ၿပီး၊ ကြန္ၿမဴနစ္၀ါဒကိုဒီေန့အထိလက္ကိုင္စြဲထားတဲ့ တရုတ္ႏိုင္ငံဟာ၊ ကြယ္လြန္သူ ေခါင္းေဆာင္ၾကီးတိန္ေရွာက္ဖိန္ရဲ့တရုတ္တို့ရဲ့လူမ်ိဳးေရးလကၡဏာမ်ားနဲ့ၿပီးၿပည့္စံုတဲ့ (Socialism with Chinese characters) ဟာ ခုခ်ိန္မွာ၊ ေနရာယူေနပါၿပီ။ သူ့ရဲ့၀ါဒကိုေထာက္ၿပၿပီး၊ တရုတ္ႏိုင္ငံတခုလံုးရဲ့ၾကြယ္၀မွု(၁%) ကိုသာႏိုင္ငံသားတို့ကပိုင္ဆိုင္ေၾကာင္းေၿပာၿပခဲ့တဲ့ရုပ္၀ါဒအဓိကရဲ့ၿပရုဂ္ပါလို့ဆိုၿပန္ပါတယ္။ ဘယ္လိုဘဲဆိုၾကပါ ေစ၊ တရုတ္လူမ်ိဳးတို့ရဲ့စီးပြားေရးလုပ္ဟန္ေတြေၾကာင့္ႏိုင္ငံရဲ့စီးပြားေရးဟာ၊ ကမၻာကဂရုမစိုက္ရမေနႏိုင္ေအာင္၊ ဆက္ဆံေနၾကရပါၿပီ။
စကၤာပူႏိုင္ငံကိုထူေထာင္ခဲ့သူ (ကြယ္လြန္သြားသူ) လီကြမ္းယူရဲ့ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ၿဖစ္တဲ့ စရိုက္လကၡဏာေတြ (values) ၿဖစ္တဲ့ (Confucian Values) ေတြၿဖစ္တဲ့ မိသားစု (family)၊ ဓေလ့ထံုးတမ္းစဥ္လာ (tradition) နဲ့ ၾကီးစဥ္ငယ္လိုက္(hierarchy) ဖိုခေနာက္(၃)ခုဟာ၊ ခုခ်ိန္မွာ အေတာ္အုတ္ၿမစ္ခိုင္မာေနပါၿပီ။ ကမၻာတ၀ွမ္းေန တရုတ္လူမ်ိဳးေတြရဲ့ စီးပြားေရးလုပ္နည္းလုပ္ဟန္ေတြဟာ အဲ့ဒီအေပၚမွာအေၿခခံထားတာကိုေလ့လာၾကည့္ရင္ ေတြ့ရမွာပါ။
တရုတ္ (သို့မဟုတ္) အာရွႏြယ္၀င္အားလံုးတို့ရဲ့အၾကီးမားဆံုးစိန္ေခၚမွု (တနည္း)မႏွစ္ၿမိဳ့ႏိုင္မွုဟာ၊ အၿခားအႏြယ္ ၀င္ (အထူးသၿဖင့္ ေဒသခံအၿဖဴလူမ်ိဳးမ်ားနဲ့) ေသြးေႏွာမွာကိုအေၾကာက္ဆံုးပါဘဲ။ ဒုတိယစိုးရြံ့မွုကေတာ့ အေနာက္တိုင္းဓေလ့ယဥ္ေက်းမွုလြမ္းမိုးမွာကိုခါခါသီးသီးၿငင္းဆန္လိုမွုပါဘဲ။ ဒါကိုအေမရိႏိုင္ငံမွာ ေတာ့ (“whitening” phenomenon) လို့တင္စားၾကပါတယ္။ အဓိကကေတာ့ မိမိတို့ရဲ့ၾကီးပြားမွု၊ ေအာင္ၿမင္မွု၊ ထူးခ်ြန္ ထက္ၿမက္မွုစတဲ့အရည္အေသြးလကၡဏာေတြ ရုတ္ေလ်ာ့ေပ်ာက္ဆံုးမွာကိုအစိုးရိမ္ၾကီးစိုးရိမ္လို့ဆိုရင္ မမွားပါ ဘူး။
ကမၻာေက်ာ္ Pew Research ရဲ့ေနာက္ဆံုးစစ္တမ္းေတြအရ၊ အာရွလူမ်ိဳးႏြယ္တစ္ဦးရဲ့တစ္ႏွစ္၀င္ေငြဟာ ပ်မ္းမွ် ($၇၃,၀၀၀)ရွိခ်ိန္မွာ၊ အၿခားလူမ်ိဳးၿခားေတြရဲ့၀င္ေငြပ်မ္းမွ် ($၅၃,၆၀၀)ထက္အဆမတန္၀င္ေငြေကာင္းေနတာ ကိုၾကည့္ရင္ၿမင္ႏိုင္ပါတယ္။ အေမရိကႏိုင္ငံတ၀ွမ္းမွာ ဘြဲ့ရပညာတတ္ပ်မ္းမွ် (၃၀%)သာရွိခ်ိန္မွာ၊ အာရွလူမ်ိဳး (၅၀%)ေက်ာ္ဟာအနည္းဆံုအေၿခခံအဆင့္ဘြဲ့ရေတြၿဖစ္ေနပါၿပီ။ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္မွု၊ ေခတ္မွီနည္းပညာ တတ္က်ြမ္းမွု၊ စတာေတြမွာ အာရွသားမ်ားကေနရာယူထားတာေတြကိုခုေခတ္ရုပ္ရွင္ေတြမွာ ဆရာ၀န္/ အဂ်ၤင္နီယာ၊ ပညာရွင္သရုပ္ေဆာင္မွုေတြမွာ၊ အာရွသားေတြကိုသာအသံုးၿပဳလာၾကတာကိုၾကည့္ရင္ေတြ့ႏိုင္ပါ တယ္။
တခါ Crazy Rich Asians ဇာတ္လမ္းဟာ အေနာက္တိုင္းေနထိုင္မွုလူမွုဘ၀စည္းစိမ္ကိုအၿပည့္အ၀ရထားေပမဲ့၊ မိမိတို့ မိသားစုေရးကိုသာပဓါနၿပဳတဲ့ (Self-centered & Family-centered) ေအာင္ၿမင္မွုလမ္းေၾကာင္းက ေသြဖယ္မွုမရွိေသးေၾကာင္းကိုလည္းအတိအက်ေဖၚက်ဴးထားပါတယ္။ ဆိုလိုတာကေတာ့အာရွိႏြယ္၀င္တို့မိမိတို့
ဘ၀ဘယ္လိုဘဲေခတ္မီွတဲ့ပညာလူမွုစရိုက္မွာေမြးဖြားၾကီးၿပင္းေပမဲ့လဲ၊ ဆိုခဲ့တဲ့စရိုက္လကၡဏာေတြကိုေတာ့၊ ခ၀ါခ်ၾကမဲ့ေရွ့ေၿပးနိမိတ္မေတြ့ေသးေၾကာင္းပါလို့။ ။