Brain Gain ဆိုဘဲ....

ၿမန္မာအစိုးရရဲ့ စီးပြားေရးအတိုင္ပင္ခံ Winstonဆက္ေအာင္ (လက္ရွိ Asian Development Research Institute ရဲ့ director လည္းၿဖစ္သူ) က ၿမန္မာႏိုင္ငံမွထြက္ခြာသြားၾကသူေတြ ကို ယခင္ကေခၚေ၀ၚသမုတ္ၾကသလို brain drain (ဦးေႏွာက္ယိုစီးမွု) လို့မေခၚသင့္ေတာ့ေၾကာင္း။ အမွန္အားၿဖင့္သူေတြ့ဟာ brain gain မ်ားသာၿဖစ္ေၾကာင္း၊ သူတို့တေတြဟာ ႏိုင္ငံအတြက္အေရးတၾကီးလိုအပ္တဲ့ ႏိုင္ငံၿခား၀င္ေငြကိုသာမက၊ အတတ္ပညာႏွင့္ ေငြေၾကးရင္းႏွီးၿမွုပ္ႏွံမွုေတြကိုသယ္ေဆာင္လာၾကၿမနိ္မာႏိုင္ငံရျ့ႏိုင္ငံရျ့ ႏိုင္ငံေရးစာမ်က္ႏွာသစ္ကို ဖြင့္လွစ္လိုက္ပါတယ္။ ဒီဟာကဆန္းသစ္တဲ့အေတြးအေခၚအယူဆတခုလဲၿဖစ္ေနပါတယ္။ၿပည္ပကိုနည္းမ်ိဳးစံုနဲ့ထြက္ခြာသြားၾကသူေတြ ကို မ်က္ေစ့စံုမွိတ္ၿပီး၊ ၿပည္ပအားကိုးပဆိန္ရိဳးလိ ု့ စြပ္စြဲေနတဲ့ဘ၀ကေန ရုန္းထြက္ဖို့ ၾကိဳးစားတဲ့ေၿခလွမ္းဆိုရင္ ၾကိဳဆိုရမွာပါ။ အစိုးရထိပ္ပိုင္းကစၿပီး သိ/တတ္ပညာရွင္ေတြကိုခုရက္ပိုင္းတြင္းမွာ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲေတြလုပ္လာၾကတာေတြ့ရလို့၊ အရင့္အရင္ကမေတြ့ခဲ့ဘူးတဲ့ ေၿခလွမ္းသစ္ေတြမို့၊ ကမၻာက စိတ္၀င္တစားၾကည့္ေနၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အၿမင္ေကာင္းေအာင္သနပ္ခါးလိမ္း ၿပီး ေ၀ါဟာရတန္ဆာဆင္တတ္တဲ့ ၿမန္မာအစိုးရအဆက္ဆက္ရဲ့ လုပ္ရပ္ေတြေၾကာင့္ အတိတ္ နံမည္ဆိုးေလာင္းရိပ္ကမလြတ္ေသးေၾကာင္း သိေစအပ္ပါတယ္။
အဲ…ေထာက္ၿပတဲ့အခ်က္တခုကေတာ့..ႏိုင္ငံတကာအရပ္ရပ္မွာေရာက္ေနၾကတဲ့သူေတြ ရုန္းရကန္ရ အလုပ္နဲ့နပန္းလံုးေနၾကရတာကိုဘယ္လိုယူဆၾကမလဲဆိုတဲ့ကိစၥပါ။ တိုးတက္တဲ့ႏိုင္ငံၾကီးေတြၾကည့္ရင္ လူတိုင္းအလုပ္ကိုမိုးလင္းကမိုးခ်ဳပ္လုပ္ၾကရပါတယ္။ Saturday/Sunday နဲ့ long weekends ေတြေမ်ွာ္ရတာက လူတိုင္းပါ။ ဒါေၾကာင့္လဲလူေနမွုအဆင့္ၿမင့္ၿမင့္နဲ့ဘ၀ကိုဆက္ၾကရတာကိုၿမင္ေအာင္ၾကည့္တတ္ၾကဘို့လိုပါတယ္။
အလုပ္မလုပ္ဘဲၿဖစ္ၿဖစ္၊ သက္သက္သာသာအလုပ္မ်ိဳးလုပ္ၿပီး အဆင့္နိမ့္နိမ့္ဘ၀မ်ိဳးကိုေနမလား၊ အလုပ္ကိုတေနကုန္ၾကိဳးစားလုပ္ၿပီး အဆင့္ၿမင့္ၿမင့္ဘ၀မ်ိဳးေနခ်င္သလား…ဒါကိုယ့္ေရြးခ်ယ္မွုေပၚမူတည္ပါတယ္။
တိုးတက္တဲ့ႏိုင္ငံေတြ..ဘာ့ေၾကာင့္တိုးတက္ၾကသလဲဆိုတာၾကည္ပါ။ အေၿဖထြက္မွာပါ။
ၾကည့္ရတာကေတာ့လက္ရွိအစိုးရသစ္က ပညာတတ္မ်ားကို ေနရာေပးႏိုင္ဘို့ ေၿမစမ္းခရမ္းပ်ိဳးလုပ္ေနၾကပံုရပါတယ္။ အစိုးရအဖြဲ့မွာ လူလတ္ပိုင္းပညာတတ္ေတြေနရာေပးလာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲ့ဒီပညာတတ္ေတြကိုယ္တိုင္က ေခတ္အဆက္ဆက္အစိုးရေတြရဲ့ ပညတ္ေအေတြးအေခၚေတြေအာက္ကရုန္းထြက္ႏိုင္တဲ့လကၡဏာ ဒီေန့အထိမေတြ့ရေသးပါဘူး။
ဒီေဆြးေႏြးပြဲေတြက ဘယ္ပံုစံနဲ့လုပ္တာလဲ? ဘယ္ေလာက္အတိုင္းအတာအထိလြတ္လြတ္လပ္လပ္ေဆြးေႏြးခြင့္ေတြရခဲ့သလဲ? ႏိုင္ငံတကာမွာတကယ္လက္ေတြ့ႏွစ္ေရွလမ်ားအေတြ့အၾကံုရွိတဲ့ ပညာတတ္ေတြကို ေနရာမေပးႏိုင္ေသးသေရြ့ကေတာ့ တိုင္းၿပည္ေရစံုေၿမာေနဆဲလက္ရွိဘ၀ကေန မလြတ္ေသးပါဘူး။ ေဟာေၿပာသူကတဖက္၊ နားေထာင္ၾကသူလူမ်ားစုကတဖက္ထားတဲ့ေဆြးေႏြးပြဲ ပံုစံထက္ စားပြဲ၀ိုင္းေဆြးေႏြးပြဲ (round table talk) ကပိုအသက္၀င္ႏိုင္တဲ့အၿပင္၊ debate ၿဖစ္လာႏိုင္တာမို့ ေဆြးေႏြးတဲ့ ဘာသာရပ္ေတြရဲ့ရလာဒ္ဟာလဲ ပိုၿပီးလက္ေတြ့က်လာပါမယ္။
ေဆြူေႏြးပြဲေတြရဲ့ေနာက္ဆံုးေန့မွာ သက္ဆိုင္ရာလြွတ္ေတာ္(၂) ရပ္ရဲ့ ဒုတိယဥကၠဌေတြကဦးေဆာင္စာတမ္းတင္ေဆြးေႏြးၾကသူေတြကို လက္ေဆာင္ပစၥည္းေပးတဲ့ပံုေတြ အက်ယ္တ၀င့္ ၿမင္လိုက္၊ ဖတ္လိုက္ရေတာ့၊ ေမာင္မိုးညိဳတေယာက္ ပက္လက္လန္သြားပါတယ္။ ဒါေတြဟာဟန္ၿပသရုပ္ေဆာင္မွုဆိုတာကိုသက္ေသထူလိုက္သလိုၿဖစ္သြားပါတယ္။ အဆိုးထဲကအၿမတ္ထြက္လာတာတခုကေတာ့ အရင္ကမၾကံဳမၾကားဘူးတဲ့ ဒီလိုေဆြးေႏြးပြဲေတြ လုပ္ၿဖစ္ေအာင္အစိုးရကစၿပီး initiate လုပ္ေပးလိုက္တာမို့၊ ေနာင္မွာ အလားတူ private/public ေဆြးေႏြးပြဲေတြ ရွိလာမွာၾကိမ္းေသပါတယ္။
ဒါေပမဲ့ ကြင္းဆင္းစစ္ေဆးၿခင္း၊ လမ္းညြွန္မွၾကားၿခင္း၊ ေတြ့ဆံုဂါရ၀ၿပဳၿခင္း၊ ဖဲၾကိဳးၾဖတ္ၿခင္း…စသည္စသည္တို့ ၿမင္ေနၾကားေနေသးသေရြ့၊ public service ဆိုတဲ့ အဓိကအႏွစ္သာရက ပံုေပၚၿခင္းမရွိေသးေၾကာင္းၿမင္မိပါတယ္…။
ႏိုင္ငံတကာအဖဲ့အစည္း နဲ့ ကိုယ္ပိုင္ သုေတသနၿပဳေနၾကတဲ့ ၿမန္မာ scholars ေတြအမ်ားၾကီးရွိပါတယ္။ သူတဲ့ နယ္ပယ္ေတြၿဖစ္တဲ့ public services, administration, security, education, social and cultural, health စတဲ့ နယ္ပယ္ေတြမွာဓိတ္ဓိတ္က်ဲ ပုဂၢိဳလ္ေတြအမ်ားၾကီးေပၚလာပါၿပီ။ ဒီThink Tank အဖြဲ့ေတြကိုေနရာေပးဘို့လိုအပ္ပါတယ္။ သူတို့တေတြက ႏိုင္ငံအတြက္ဆိုရင္ကိုယ့္စရိတ္အကုန္ခံၿပီး မိမိတို့ရဲ့သုေတသနၿပဳရွာေဖြခ်က္ေတြကို အၾကံၿပဳၾကဘို့၀န္မေလးၾကသူေတြပါ။
ေဒၚစုကို လက္ရွိအစိုးရက ကမ္းလွမ္းၿပီး၊ ရွင္ရိုေသလူရိုေသဆက္ဆံေနရာေပးလာရင္…. ႏိုင္ငံတကာပညာရွင္ေတြ လွိမ့္၀င္လာၾကမွာၿမင္ေယာင္မိပါတယ္။
ဒါေပမဲ့…အေပၚစီးနဲ့မဟုတ္တဲ့၊ ၾကိဳတင္ေဘာင္ခတ္ၿခင္းအလ်င္းကင္းတဲ့ ၊တန္ူတူရည္တူ စားပြဲ၀ိုင္းေဆြးေႏြးပြဲမ်ိဳးကစ ရမွာပါ။ တကယ္ ႏိုင္ငံရဲ့ေရွ့ေရး၊ လူထုရဲ့ေရွ့ေရးကိုဦးစားေပးတယ္ဆိုရင္ခုအခ်ိန္ဟာ၊ ဇာတ္လမ္းစဘို့အေကာင္းဆံုအခ်ိန္ပါဘဲ။
သို့ေသာ္လည္းေလ………။

သမၼတ အိုဘားမား၏ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မွုစနစ္ ႏွစ္ပါတ္လည္ ႏွင့္က်ြန္ေတာ္တို့ ၿမန္မာေတြ

ၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္မတ္လ
(၂၃) ရက္က ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီၾကီးစိုးတဲ့ လွြတ္ေတာ္(၂) ရပ္က ရီပါတ္ဘလစ္ကန္ပါတီ ေထာက္ခံမွုကင္းတဲ့
Patient Protection and Affordable Care Act လို့ေခၚတဲ့ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မွု
စနစ္ၾကီးတခုလံုးကိုၿပဳၿပင္ေၿပာင္လဲမဲ့ဥပေဒဟာ တႏွစ္သားတင္းတင္းၿဖစ္သြားပါၿပီ။ တႏိုင္ငံလံုးကေ၀ဖန္မွု၊
ေထာက္ခံမွုေတြေရာၿပြန္ခဲ့တဲ့ အဲ့ဒီဥပေဒကိုအဓိက တိုက္ခိုက္ၾကသူေတြကေတာ့ ရီပတ္ဘလစ္ကင္ပါတီ
နဲ Tea Party အမည္ခံ ရီပတ္ဘလစ္ကင္ဘက္ဘက္ယိမ္းတဲ့ အဖြဲ့ေတြကအဆိုးဆံုးပါဘဲ။ ဥပေဒပါေၿပာင္းလဲမွုေတြက
က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မွုေပးတဲ့ အာမခံကုမၸဏီၾကီးေတြ၊ ဆရာ၀န္တခိ်ဳ့ နဲ့ လုပ္ငန္းရွင္ၾကီးေတြ
ကအဓိက ဆန့္က်င္ကန့္ကြက္ၾကပါတယ္။ သူတို့ရဲ့အက်ိဳးစီးပြားအရွိဳက္ကို အေတာ္ထိသြားေစႏိုင္တဲ့
ေၿပာင္းလဲမွုေတြမို့ ဒီလိုအသံက်ယ္ေလာင္လာတာမဆန္းပါဘူး။ သူတို့နဲ့နီးစပ္တဲ့၊ ေထာက္ပံ့အားေပးမွုလုပ္ေပးထားတဲ့
ဥပေဒၿပဳအမတ္ေတြ ကိုခ်ဥ္းကပ္ၿပီးဒီဥပေဒ ကိုမဖ်က္သိမ္းႏိုင္ေတာင္၊ ၿပဳၿပင္မွုေတြတတ္ႏိုင္သမွ်
လုပ္ေပးဘို့ေတာင္းဆိုမွုေတြ၊ လုပ္လာၾကပါတယ္။

ဒီဥပေဒၿပဌာန္းခ်က္ေတြ
ကဥပေဒၿပဌာန္းၿပီးတာနဲ့ တၿပိဳင္တည္းအက်ိဳးသက္ေရာက္မွု (effective) ၿဖစ္တာ မဟုတ္ပါဘူး။
ႏွစ္ကာလနဲ့အညီတေၿပးညီေၿပာင္းလဲမွုေတြၿဖစ္လာတာပါ။ ၿပည္နယ္မ်ားရဲ့တည္ဆဲဥပေဒေတြ နဲ့လည္းလိုက္ေလ်ာညီေအာင္အခ်ိန္ကာလယူၿပီးအက်ိဳးသက္ေရာက္မွုရွိလာရတာပါ။
ဥပေဒပါၿပဌာန္းခ်က္ အားလံုဟာ (၂၀၁၄) ခုႏွစ္ေရာက္မွအက်ိဳးသက္ေရာက္မွုအၿပည့္ရွိလာပါလိမ့္မယ္။
ဒါကိုနားမလည္ၾကသူ အေတာ္မ်ားမ်ားက၊ ဥပေဒၿပဌာန္းၿပီးေနာက္တေန့မွာဘဲ ေန့ခ်င္းညခ်င္းေစ်းေတြတက္သလို၊
coverage လို့ေခၚတဲ့လြွမ္းၿခံဳမွုအပိုင္းေတြ သူတို့အေပၚထိခိုက္ေၾကာင္းေစ်းတက္ေၾကာင္း၊
ကန္ု့ကြက္အၿပစ္တင္မွု ေတြၿဖစ္လာပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ၿပဌာန္းခ်က္ေတြက ခုခ်ိန္ထိ အက်ိဳးသက္ေရာက္မွုမရွိေသးတာကိုနားမလည္
ၾကပါဘူး။ မေၾကနပ္ၾကသူအတိုက္ခံေတြကေတာ့ ၀ါးလံုးရွည္နဲ့ ရမ္းတဲ့အလုပ္ေတြ ေဇာက္ခ်လုပ္လာ
ၾကတာေတြေတြ့လာရပါတယ္။
လက္ရွိအက်ိဳးသက္ေရာက္မွုေတြကိုၾကည့္ပါ
-
(၁) ဘယ္ေသာအခါကမွ်
က်န္းမာေရးအာမခံခ်က္မရွိၾကသူေတြ ခုအခ်ိန္အာမခံရရွိလာၾကပါတယ္။
(၂) အာမခံစနစ္ေတြမွာရွိတဲ့
ရာသက္ပန္ကန္ုသတ္ခ်ဳတ္ခ်ယ္လြွမ္းၿခံဳမွ(မေပးခဲ့ဘူးတဲ့)  ၿပဌာန္းခ်က္ေတြကိုရုပ္သိမ္းခဲ့ပါတယ္။
(၃) သားသမီးမ်ားအတြက္
မူလအသက္ (၂၅) ႏွစ္ကေန အသက္(၂၆) ႏွစ္အထိမိဘရဲ့ က်န္းမာေရးအာမခံ ေအာက္မွာဆက္လက္ေနခြင့္တဲ့အၿပင္၊
မူလကန္ုသတ္ခ်က္မ်ားၿဖစ္တဲ့ ေက်ာင္းသာၿဖစ္မွ၊ အိမ္ေထာင္မရွိမွဆိုတဲ့ ပယ္ဖ်က္ခဲ့ပါတယ္။
(၄) ငယ္ရြယ္သူကေလးငယ္မ်ားအားလံုးကို
က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မွုအၿပည့္ေပးေရးအစီအမံေတြ နဲ့အာမခံခ်က္ေပးရပါတယ္။
(၅) ယခင္ကေရာဂါအခံရွိခဲ့တာေၾကာင့္၊
အာမခံစနစ္ကိုၿငင္းပယ္ခဲ့တဲ့ စနစ္ေတြကိုရုပ္္သိမ္းခဲ့ပါတယ္။
(၆) သက္ၾကီးရြယ္အိုမ်ားအတြက္
ေန့စဥ္အသံုးၿပဳေသာက္သံုးေနတဲ့ေဆး၀ါးမ်ားအတြက္ လြွမ္းၿခံဳမွုလစ္လပ္ခဲ့တဲ့ (donut
hole) အတြက္၊ ေလ်ွာါေစ်း န ေဒၚလာ(၂၅၀) ၿပန္အမ္းေငြမ်ားထုတ္ေပးခဲ့ပါတယ္။ ဒီ့အၿပင္ ေရာဂါ
ၾကိဳတင္ကာကြယ္မွုအတြက္၊ ဆိုင္ရာဆရာ၀န္မ်ားဆီမွာ က်န္းမာေရးေဆးစစ္ခြင့္ ကိုအခမဲ့လုပ္ေပးဘိုံ
ၿပဌာန္းႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။
ေဖၚၿပခဲ့တဲ့ ဆန့္က်င္ကန့္ကြက္မွုေတြကို
အတိုက္အခံပါတီမ်ားသာမက၊ ၿပည္နယ္(၂၆) ခုက၊ ဖဲ့စည္းအုပ္ခ်ဳပ္ပံု အေၿခခံဥပေဒပါ ပိုင္ခြင့္ေတြကိုဆန့္က်င္တယ္ဆိုတဲ့စြပ္စြဲခ်က္ေတြနဲ့
သက္ဆိုင္ရာတရားရံုးေတြဆီမွာ တရားစြဲဆိုမွုမ်ားလုပ္လာၾကပါတယ္။ ဒီဥပေဒရဲ့ေၿမွာ္မွန္းခ်က္ရလာဒ္
ဟာ လာမဲ့ (၂၀၁၄) ခုႏွစ္မွာ လူတိုင္းက်န္းမာေရးအာမခံစနစ္ မရွိမေနရဆိုတဲ့ ဥပေဒအက်ိဳးသက္ေရာက္မွုရွိလာမွာမို.၊
ဒီကိစၥကို ဆန့္က်င္လာၾကတာေတြရွိပါတယ္။ ဥပေဒအရအေရးယူဒဏ္ရိုက္တာေတြရွိလာပါလိမ့္မယ္။ တကယ္
စဥ္းစားၾကည့္ရင္ေတာ့၊ အမေရိကန္ၿပည္ေထာင္စုၿပည္နယ္အေတာ္မ်ားမ်ားမွာ၊ ႏိုင္ငံသားတိုင္း
ယာဥ္တိုင္ခိုက္မွုတိုင္းအတြက္တပါးသူအေပၚထိခိုက္နစ္နာမွုဆိုင္ရာအာမခံစနစ္မရွိမေနရ ဆိုတဲ့ၿပဌာန္းခ်က္
ရွိေနၿပီးသားမို့၊ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မွုဆိုင္ရာအာမခံစနစ္ ဟာလည္း လူတိုင္းအတြက္မရွိမေန
ထားသင့္တဲ့ စနစ္ တခုလို့ေမာင္မိုးညိဳကယူဆပါတယ္။
လက္ရွိအေၿခအေနမွာေတာ့၊
ဥပေဒရဲ့အက်ိဳးသက္ေရာက္မွုဟာ အေတာ္ခရီးေပါက္ခဲ့ၿပီးမို၊ ဒီစနစ္ၾကီးတခုလံုးကို လံုး၀ရုပ္သိမ္းဘို့
ဆိုတဲ့ကိစၥဟာ ေတာ္ေတာ္တန္တန္ၿဖစ္ႏိုင္စရာအေၾကာင္းရွိတဲ့ပံုမေပၚေတာ့ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ အတိုက္အခံပါတီ
နဲ့ လုပ္ငန္းရွင္ၾကီးေတြက ဒီဥပေဒရဲ့ၿပဌာန္းခ်က္တခ်ိဳ့ကိုပယ္ဖ်က္ေပးၿခင္း၊ ေၿပာင္းလဲေပးၿခင္း၊
အစားထိုးၿခင္း၊ စတဲ့ နည္းေတြလုပ္ဘို့ စိုင္းၿပင္းေနပါတယ္။ ဒီ့အၿပင္ လွြတ္ေတာ္ေတြမွာဘတ္ဂ်က္ခြဲတမ္းခ်ရာမွာ၊
ေႏွာင့္ေႏွးၾကန့္ၾကာေအာင္၊ ပိတ္ဆို့တဲ့နည္းေတြသံုးဘို့ အေၾကာင္းရွိလာႏိုင္ပါတယ္။ သမၼတအေနနဲ့
ကေတာ့ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းဘဲ၊ ေၿပာၿပီးသားပါ။ မူလကရွိခဲ့တဲ့ ခ်ိဳ့တဲ့ တဲ့က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မွုစနစ္(တနည္း)
အမ်ားသူငါခံစားခြင့္ရွိတဲ့ တန္းတူညီတူခံစားခြင့္ကင္းခဲ့ေခတ္ကိုေတာ့ ေနာက္ေၾကာင္းၿပန္သြားဘို့အစီအစဥ္
မရွိပါဘူးလို့ေၿဗာင္ေၿပာခဲ့ပါတယ္။ လူထုအေနနဲ့လည္းတေၿဖးေၿဖနဲ့ ဒီေၿပာင္းလဲမွစနစ္ရဲ့အရသာ
အက်ိဳးအ ၿမတ္ကိုတေၿဖးေၿဖးနဲ့ သိလာၾကပံုရပါတယ္။ သမၼတအေနနဲ့လည္းၿပီးခဲ့တဲ့ ႏွစ္လယ္ေရြးေကာက္ပြဲမွာ
ဒီမိုကရက္တစ္ပါတီအထိနာခဲ့မွုကိုၿပန္လည္ေၿဖေၿဖာက္လိုတဲ့အေနနဲ့၊ လိုက္ေလ်ာမွုအနဲငယ္လုပ္ခဲ့ပါတယ္။
ဆရာ၀န္နဲ့က်န္းမာေရး၀န္ထမ္းမ်ားအေပၚေဆးကုသမွုဆိုင္ရာလုပ္ထံုးစည္းကမ္းေဖါက္ဖ်က္မွု ဥပေဒကိုၿပန္လည္သံုးသပ္ဘို့သေဘာတူခဲ့ပါတယ္။
နာမည္ၾကီး Bloomberg Poll ရဲ့ စစ္တမ္းအရ လူထု (၄၁%) ကဒီဥပေဒကိုၿပဳၿပင္ခ်င္ေပမဲ့
(၄၂%) ကဆက္လက္ေစာင့္ၾကည့္ခ်င္ၿပီး၊ (၁၂%) ကေတာ့ ဒီဥပေဒနဲ့ဆက္သြားခ်င္တဲ့ဆႏၵရွိၾကေၾကာင္းထုတ္ေဖၚၿပသခဲ့ပါတယ္။
ဘက္လိုက္မွုကင္းတယ္လို့အစဥ္အဆက္ နံမယ္ရွိခဲ့တဲ့ သက္ၾကီးမ်ားရဲ့အခြင့္အေရးေစာင့္ေရွာက္မွုဆိုင္ရာ
AARP အဖြဲ့ၾကီးကေတာ့ ဒီဥပေဒကိုဥပေဒၾကမ္း မၿဖစ္ခင္ကာလကတည္းကစနစ္တက်သုေတသနၿပဳေလ့လာခ်က္မ်ားလုပ္ၿပီး၊
ဒီဥပေဒဟာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ သားအားလံုးအတြက္တေန့မွာေကာင္းစြာလြွမ္းၿခံဳအက်ိဳးသက္ေရာက္မွုလက္ေတြ့ရွိနိုင္မဲ့
အေကာင္းဆံုး က်န္းမာေရးစနစ္အၿဖစ္အၿပည့္အ၀ေထာက္ခံခဲ့ပါတယ္။ ဒီအဖြဲ့ၾကီးဟာအေမရိကန္ၿပည္ေထာင္စုမွာ
ဖြဲ့စည္းထားတဲ့၊ အင္အားအၾကီးမားဆံုးအဖြဲ့ၾကီးၿဖစ္သလို၊ သက္ၾကိးမ်ားရဲ့အခြင့္အေရးမ်ားကိုသာမက၊
သာမာန္နဲ့ အေၿခခံလူတန္းစားမ်ားရဲ့အခြင့္အေရးရရွိေရးကိုတာ၀န္ယူတိုက္ခိုက္ေပးခဲ့တဲ့ သမိုင္း၀င္အဖြဲ့ၾကီးၿဖစ္သလို
ဥပေဒေပါင္းမ်ားစြာတို့ကို အမ်ားလူထုအတြက္လွြတ္ေတာ္ေတြမွာ ဥပေဒၿပဌာန္ႏိုင္ေရးူအတြက္ေဆာင္ရြက္ေပး
ႏိုင္တဲ့ နံမည္ေကာင္းရွိခဲ့ပါတယ္။ ဒဲ့ဒီအဖြဲ့ရဲ့စစ္တမ္းအရ (၂၈%) ေသာလူထုက ဒီဥပေဒကိုပိုမိုခ်ဲ့ထြင္
ဘို့ကိုေတာင္ ေထာက္ခံခဲ့ပါတယ္။ (၁၉%) ကေတာ့ ဒီဥပေဒကိုမၿပဳၿပင္ဘဲလက္ရွိအတိုင္းဆက္လက္ဖို၊
(၂၃%) က ဒီဥပေဒကိုအၿခားဥပေဒနဲ့အစားထိုးဖို့ နဲ့ (၂၀%) ကေတာ့ ဥပေဒပါၿပဌာန္းခ်က္အခ်ိဳ့ကိုသာၿပဳၿပင္ေၿပာင္းလဲဘို့
အၾကံၿပဳ ဆႏၵရေနၾကပါၿပီ။ ဗဟိုအစိုးရရဲ့ၿပည္နယ္ဆိုင္ရာတရာရံုး (၃) ခုက ဒီဥပေဒဟာအေမရိကန္ဖြဲ့စည္းပံု
အေၿခခံဥပေဒကိုဆန့္က်င္တယ္ဆိုတဲ့ တင္သြင္းလြွာပယ္ခ်လိုက္ေပမဲ့ အဆင့္တူတရားရံုး(၂)ခုက
ဆန့္က်င္ေၾကာင္းအမိန့္ခ်ခဲ့တာမို့ ဒီကန့္ကြက္လွြာေတြဟာဘယ္အထိသြားမယ္ဆိုတာေတာ့မသိရပါဘူး။
Kaiser Family Foundation လို့ေခၚတဲ့ ဘက္မလိုက္အဖြဲ့ၾကီးရဲ့ဆန္းစစ္ေလ့လာခ်က္အရ၊ လူထု
(၂၂%) က လက္ရွိဥပေဒဟာ လိုအပ္တဲ့သင့္ေလ်ာ္ေလ်ာက္ပတ္တဲ့ ၿပင္ဆင္မွုမ်ားရွိၿပီးၿပီမို့၊
ဆက္လက္အသံုးၿပဳသင့္ ေၾကာင္းေထာက္ခံထားတာကိုေတြ့ရၿပန္ပါတယ္။ ကိုဆန့္က်င္ဘက္ပါတီေတြကိုဘက္လိုက္ေလ့မရွိတဲ့
Congressional Budget Office ရဲ့ ေလ့လာဆန္းစစ္ခ်က္အရေတာ့၊ ဒီဥပေဒဟာ ရီပတ္တဘလစ္ကင္ပါတီ
ကစြပ္စြဲသလို ႏိုင္ငံရဲ့ဘတ္ဂ်က္လိုေငြၿပေနမွုကိုမၾကီးထြားေစတဲ့အၿပင္၊ လာမဲ့ ဆယ္စုအတြင္းမွာလိုေငြဘီလီယံ
(၄၀) ေလာက္ေလ်ာ့က်သြားေစမယ္လို့ေတာင္ဆိုပါတယ္။ ဒီၾကားထဲ ရိပတ္ဘလစ္ကန္ပါတီထဲကေဖၚထုတ္
လာတဲ့သတင္းအရ၊ ပါတီရဲ့မူလတြက္ခ်က္ခန့္မွန္းမွုမ်ားဟာေခတ္မမွီေတာ့ေသာကိန္းဂဏန္း၊ အခ်က္အလက္ေဟာင္းမ်ားေပၚမွာအေၿခခံထားေၾကာင္းသိလာရပါတယ္။

က်ြန္ေတာ္တို့အေမရိကန္ႏိုင္ငံေရာက္ၿမန္မာမ်ားအေပၚအက်ိဳးသက္ေရာက္ႏိုင္မွုအေနအထားကိုေလ့လာၾကည့္ရေအာင္။
ၿပည္ပေရာက္ၿမန္မာမ်ားထဲမွာအၾကမ္းဖ်ဥ္း (၂)မ်ိဳးေတြ့ရပါတယ္ - ႏိုင္ငံကသမရိုးက်ႏိုင္ငံကူးစနစ္နဲ့ေၿပာင္းေရြွလာၾကသူေတြ
နဲ့ နယ္စပ္မွေၿပာင္းခိုလာသူမ်ားရယ္လိုေတြ့ရပါတယ္။

(၁) ဆင္းရဲခ်မ္းသာမေရြးေရာက္လာၾကသူေတြရဲ့
မိဘရြယ္အိုမ်ားအတြက္ ေရာက္ရွိရာၿပည္နယ္ေတြ ေပၚမူတည္ၿပီး Medicaid မ်ားရရွိ တဲ့အၿပင္၊
အဲ့ဒီ အာမခံခ်က္ရဲ့ လြွမ္းၿခံဳမွုက်ယ္ၿပန့္လာပါမယ္။
(၂) ေရာက္၇ွိလာၾကသူရာႏွုန္းၿပည့္နီးပါးဟာ
လူလတ္ပိုင္းေတြမို့၊ အရြယ္လြန္သားသမီးမ်ားအတြက္ လြွမ္းၿခံဳကာကြယ္မွု ႏွစ္သက္တမ္းပိုရတဲ့အၿပင္၊
အၿခားကန္ုသတ္ခ်ဳတ္ခ်ယ္မွု ကင္းသြားပါတယ္။
(၃) ၿမန္မာႏိုင္ငံမွာဘယ္လိုဘဲ
ေငြေၾကးပမာဏခ်မ္းသာၾကြယ္၀ၾကေပမဲ့၊ ဒီႏိုင္ငံမွာေရာက္ရွိၿပီး၊ သား သမီးမ်ားနဲ့ေနထိုင္ၾကသူ
မိဘမ်ားအေနနဲ့၊ ၀င္ေငြမရွိတဲ့ သက္ၾကီးမ်ားစားရင္းထဲအလိုအေလ်ာက္ ၀င္သြားၾကတဲ့အၿပင္၊
ၿမန္မာႏိုင္ငံမွာ ေငြေၾကးသာမက အထက္အရာရွိမ်ားရဲ့ အဆက္အသြယ္မ်ိဳးေတြ မလိုအပ္ဘဲ မ်ားစြာအဆင့္ၿမင့္ေကာင္းမြန္တဲ့ေဆး၀ါးကုသမွုစနစ္ကို၊
Medicare/Medicaid တို့မွတဆင့္ရရွိခံစားခြင့္ရသြားၾကပါတယ္။
(၄)ေၿပာင္းခိုလာသူနယ္စပ္မွၿမန္မာႏိုင္ငံသားတိုင္းရင္းသားမ်ားအတြက္ဆိုလ်င္ေရာက္ရွိရာၿပည္နယ္မ်ား၊
မိသားစုအေရအတြက္မ်ားေပၚမွာမူတည္ၿပီး၊ အခေၾကးလံုး၀ကင္းလြတ္တဲ့ ေဆး၀ါးကုသမွု၊ အဆင့္ၿမင့္ခဲြစိတ္
ကုသမွုမ်ားအၿပင္၊ သက္ဆိုင္ရာၿပည္နယ္မ်ားမွာရွိတဲ့၊ က်န္းမာေရးဆက္လက္ကာကြယ္လွြမ္းၿခံဳမွုအစီအစဥ္မ်ား
အထိုက္အေလ်ာက္ရရွိသြားၾကပါတယ္။ အခ်ိဳ့ဆိုရင္က်န္းမာေရးအခက္အခဲေပၚမူတည္ၿပီး၊ ပညာေရးမွာလို
အပ္တဲ့ special education လို့ေခၚတဲ့အထူးသင္ၾကားေရးအစီအစဥ္မ်ားမွာထဲ့သြင္းေပးၿခင္းမ်ားခံရပါတယ္။
(၅) ၂၀၁၄ ခုအကုန္ပိုင္းမွာ
ေဖၚၿပပါ ဤႏိုင္ငံကိုေရာက္ခါစ ဆင္းရဲခ်ိဳ့တဲ့သူ ၿမန္မာမ်ား (အသက္အရြယ္မေရြး တိုင္း)
အတြက္ Meicaid အၿပင္ ဗဟိုအစိုးရရဲ့ေထာက္ပံ့မွုနဲ့ ေပၚထြက္လာမယ္လို့ယူဆရတဲ့၊ state-exchange
အစီအစဥ္မ်ားကတိုက္ရိဳက္အက်ိဳးခံစားခြင့္မ်ားရရွိလာပါလိမ့္မယ္။

ဒီအက်ိဳးေတြကအလကားမိုးေပၚကက်လာတာေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။
က်ြန္ေတာ္တို့အိပ္ကပ္ထဲကနဲနဲေတာ့ပဲ့ပါ ေကာင္းပါမယ္ဆိုတာေၿပာပါရေစ။ ဘယ္ေလာက္လဲဆိုတာေတာ့ခုခ်ိန္မွာေၿပာရခက္ပါတယ္။
ႏွစ္စဥ္ က်န္းမာေရးအာမခံပရီမီယံေၾကးေတြတက္တိုင္း ဒါေၾကာင့္လို့ေတာ့မ်က္စိမွိတ္ၿပီးေအာ္လို့ေတာ့မရပါဘူး။
လွူဒါန္းရတာကို၀ါသနာထံုခဲ့တဲ့ကြ်န္ေတာ္တို့ၿမန္မာေတြ ဒိလိုအလွူမ်ိဳးအတြက္လက္မေႏွးၾကဘို့လိုပါတယ္။
(ပရီမီယံေၾကးပိုေပးရတဲ့ကိစၥမ်ိဳးပါ) ေစ်းတက္တာထက္အာမခံလွြမ္းၿခံဳရရွိမွု
(expansion of coverage) က်ယ္ၿပန့္တိုးတက္ရ၇ွိလာတာကိုၾကည့္ၾကပါ။ ေလ့လာၾကည္ရသေလာက္အေမရိကန္ၿပည့္ေထာင္စုရဲ့ဥပေဒၿပဳသမိုင္းမွာ၊
အေရးပါအရာေရာက္တဲ့ သမိုင္း၀င္ ဥပေဒၿပဳမွုတိုင္း (ဥပမာ- social security act,
credit establishment act, Medicare act) စသည္တိုင္းမွာ စတင္အဆိုၿပဳတဲ့ ဥပေဒတင္သြင္းၾကတဲ့
အစိုးရတိုင္းကို ဆန့္က်င္ေ၀ဖန္စြပ္စြဲမွုပုတ္ခတ္မွု ခံရတာေတြ အေတာ္အတန္ အစဥ္အလာရွိပါတယ္။
ကာလေရြ့ေလ်ာလာတာနဲ့အမ်ွ၊ ဥပေဒအက်ိဳးသက္ေရာက္မွု ရဲ့အာနိသင္ကိုသိလာရတာနဲ့အမ်ွ၊ ေထာက္ခံမွုေတြရလာၾကပါတယ္။
Bipartisanship လို့ေခၚတဲ့ ဆန္ုက်င္ဘက္နိုင္ငံေရးသေဘာထားရွိၾကတဲ့အဖြဲ့အစည္းေတြရဲ့ ဥပေဒၿပဳစနစ္ရဲ့
အမွားကင္းႏိုင္သမွ်ကင္းေရး အၿပန္အလွန္ေဆြးေႏြးမွု၊ ေ၀ဖန္သံုးသပ္မွု၊ ဘက္မလိုက္ေဒါင္ေဒါင္ၿမည္
အစိုးရ နဲ့ အစိုးရမဟုတ္တဲ့ အဖြဲ့အစည္းၾကီးေတြ၊ စားသံုးသူကိုကိုယ္စားၿပဳတဲ့အဖြဲ့အစည္းၾကီးေတြ၊
တကၠသိုလ္နဲ့ think-tank အဖြဲ့အစည္းေတြရဲ့ ပိုက္စိတ္တိုက္ေ၀ဖန္သံုးသပ္မွုရွိၿခင္းေတြဟာ
ေပၚထြက္လာမဲ့ဥပေဒအတြက္လူထု အက်ိဳးၿပဳမွုကိုလက္ေတြ့က်ေစရံုမက၊ ကာလတာရွည္အက်ိဳးသက္ေရာက္မွုကိုရ်ိေစပါတယ္။
ဒီဥပေဒဟာခုခ်ိန္မွာယခင္အစိုးရအဆက္ဆက္က ကိုင္တြယ္ရသိမ္ေမြ့နက္နဲရံုမက၊ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ
မွာေနထိုင္ၾကသူလွည္းေနေလွေအာင္းၿမင္းေဇာင္းပါမက်န္လူတိုင္းအတြက္မရွိမၿဖစ္တဲ့ဥပေဒၿဖစ္လို့
ဘယ္သမၼတကမွ ထိဘို့စိတ္မကူးခဲ့ပါဘူး။ အနစ္နာခံဘို့စိတ္မကူးခဲ့ၾကပါဘူး။ သမၼတအိုဘားမားဟာ
သာမာန္လူတန္းစားဘ၀နဲ့ေန့တဓူ၀ထိေတြ့ရၿပီးကိုယ္တိုင္လဲအဲ့ဒီလူတန္းစားဘ၀မွာသမၼတၿဖစ္မဲ့ေန့အထိေန
ထိုင္ၾကီးၿပင္းခဲ့ရသူမို့ ဒီဥပေဒဟာ မၿဖစ္မေနလုပ္ရေတာ့မဲ့ကိစၥလို့ သူ့ရဲ့သမၼတသက္တမ္းမွာဦးစားေပးကိစၥ
အၿဖစ္သတ္မွတ္ခဲ့သလို၊ ခုစတင္ၿပီးအေကာင္အထည္ေဖၚေနပါၿပီ။ ရရွိလာမဲ့အက်ိဳးေက်းဇူးက ဒီကေန့
က်ြန္ေတာ္တို့ဘယ္ေလာက္ပံ့ပိုးေပးနိုင္လဲဆိုတာေပၚမူတည္ပါတယ္။ ဒိအက်ိဳးရဲ့ကနဦးအသီးအပြင့္ေတြကို
ေတာ့က်ြန္ေတာ္တို့ၿမန္မာေတြစတင္ခံစားေနၾကရၿပီဆိုတာၿမင္ေနရေၾကာင္းပါခင္ဗ်ား။