ေမာင္မိုးညိဳတို့ငယ္စဥ္အတန္းေက်ာင္းသားဘ၀က အတန္းထဲမွာသင္ၾကားခဲ့ရတဲ့ ၿမန္မာ့သမိုင္းကိုလိုနီ ေခတ္ျဗိတိသ်ွ အင္ပါယာရဲ့ အုပ္ခ်ဳပ္ပံုစနစ္ၿဖစ္တဲ့ Divide-and-rule ကိုသြားသတိရမိပါတယ္။ အေမရိ ကအပါအ၀င္ကမၻာၾကီးရဲ့ ႏိုင္ငံေရးေရစီးေၾကာင္းဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ေလးငါးႏွစ္ေလာက္အတြင္းမွာသိသိသာ သာၾကီးေၿပာင္းလဲသြားတာ ကိုၾကည့္ရင္သိႏိုင္ပါတယ္။ ဒီမိုကေရစီဆိုတဲ့စကားလံုးကိုတြင္တြင္က်ယ္ က်ယ္သံုးလိုက္ၿပီဆိုတာနဲ့ ႏိုင္ငံေရးဘက္လိုက္အားၿပိဳင္မွု (political polarization) ေပၚေပါက္လာတာ ကိုမၿဖစ္မေနေတြ့ရပါမယ္။ တိုးတက္ၿပီးဒီမိုကေရစီရွိၿပီဆိုတာနဲ့ ဆန့္က်င္ဘက္ႏိုင္ငံေရးအင္အားစု (သို့မဟုတ္)ႏိုင္ငံေရးပါတီေတြဟာ၊ မိမိတို့အား သန္ရာပါတီေပၚလစီဘက္ကိုအေၿခခံတဲ့ဘက္ကိုဆြဲ ႏိုင္သမွ်ဆြဲယူၿပီး၊ မိမိတို့ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ကိုရေအာင္ေဆာင္ရြက္ၾကရပါတယ္။ ဒါဟာလုပ္ရိုးလုပ္စဥ္ေတြ ပါ။ ဒါေပမဲ့မတူညီတဲ့ႏိုင္ငံေရး (သို့မဟုတ္)ယံုၾကည္ခ်က္ကို ရေအာင္ဆြဲယူၾကရာမွာ အားၿပိဳင္ၾကရင္း ကၿငင္းၾကခုန္ၾက တဖက္ကိုတဖက္ၿပစ္တင္ရွုတ္ခ်ၾကတာေတြ ရွိလာတတ္ၾကပါတယ္။ အဲ့ဒီကေန မၾကား၀ံ့မနာသာ အမနာပ စစ္ထိုးစကားေတြေၿပာလာတာေတြထိ ေရာက္လာတတ္ပါတယ္။ တဖက္နဲ့ တဖက္မယံုၾကည္မွု၊ အၿပစ္ၿမင္မွုေတြၾကီးလာၾကရင္းကေန သပ္သွ်ိဳ မွုေတြ၊ အုပ္စုဖြဲ့မွုေတြရွိလာတတ္ ပါတယ္။ ဒါဟာ political division ပါ။ အဲ့ဒီအေပၚမုတည္ၿပီး အဲ့ဒီႏိုင္ငံ ေရးအုပ္စုကိုေထာက္ခံတဲ့ လူထု ၾကားမွာသူ့ဖက္ကိုယ့္ဖက္အၿပိဳင္ၿပစ္တင္ေ၀ဖန္မွုေတြ၊ လက္ညွိဳးထိုး ေၿပာဆိုၾကတာေတြရွိလာတတ္ပါ တယ္။ ဒါဟာpublic division ပါ။ ခုခ်ိန္ အေမရိကမွာ လက္ရွိႏိုင္ငံေရးေရစီး ေၾကာင္းရဲ့ဂရက္ရိုက္ခတ္ မွုဟာ အရွိန္အၿမင့္ဆံုးအဆင့္အထိေရာက္ေနတဲ့အခ်ိန္ၿဖစ္ေနပါၿပီ။ Deep public divisionလို့ေခတ္ ေရးေလ့လာၾကသူအားလံုးကတညီတညြတ္တည္းသံုးသပ္ၾကပါတယ္။ ဒါဟာ ေကာင္းတဲ့အလား အလာေတာ့မဟုတ္ပါဘူး။ အထူးသၿဖင့္အစိုးရကဦးေဆာင္ၿပီးလူထုၾကားမွာ သို့ေလာသို့ေလာၿဖစ္ေစမဲ့ အစြန္းေရာက္ကိစၥေတြေၿပာဖန္မ်ားလာရင္ အဲ့ဒီလုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြဟာ လူထုၾကားမွာသပ္လ်ွိဳမွုကို ပိုမိုၾကီးထြားလာေစႏိုင္ပါတယ္။ အစိုးရကဦးေဆာင္တဲ့ သပ္လ်ွုိဳသင္းခြဲမွု ဟာ အဆိုးရြားဆံုးေသာ ႏိုင္ငံေရးဗ်ဴဟာတခုပါ။ ကမၻာ့သမိုင္းေၾကာင္းကိုၿပန္ၾကည့္ရင္ နာဇီဖက္ဆစ္ စနစ္ကိုပံုသြင္းခဲ့တဲ့ဟစ္ တလာဟာ ဂ်ဳးလူမ်ိဳးေတြဟာ အမွိဳက္ေတြ (rats) လို့ကင္ပြန္းတပ္ၿပီး၊ ဂ်ဴးလူမ်ိဳး ေတြဟာ ဂ်ာမန္ေတြ ရဲ့တိုးတက္မွုစီးပြားၿဖစ္ထြန္းမွုကိုဟန့္တားေစတဲ့ တစ္နံပါတ္ရန္သူလို့သတ္မွတ္ခဲ့ပါ တယ္။ အဖဂ်ာမဏီ ႏိုင္ငံေတာ္ၾကီးၿပန္လည္ေပၚထြန္းလာေရး (Third Reich) ကိုပံုေဖၚခဲ့တဲ့ဟစ္တလာ ဟာသူ့ေနာက္ လိုက္ေတြအတြက္ အသက္တမွ်တန္ဘိုးၾကီးတဲ့ ကယ္တင္ရွင္အၿဖစ္ယံုၾကည္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အဲ့ဒီအၿဖစ္ ဟာ ခုခ်ိန္မွာၿပန္ေခါင္းေထာင္လာၿပီးကူးစက္ေရာဂါအသြင္နဲ့ ကမၻာၾကီးကိုပ်ံ့ႏွံ့ေနပါၿပီ။
ဒီအၿဖစ္ေတြ အေမရိကေရာက္ၿမန္မာေတြၾကားဘယ္ေလာက္အထိ၀င္ေရာက္ကူးစက္ေနလဲဆိုတာေလ့ လာၾကရေအာင္။ အေမရိကကိုေရာက္လာၾကသူအေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံအေၿခခံ မေကာင္းဘဲေရာက္မလာႏိုင္ၾကပါဘူး။ အားလံုးေသာေၿပာင္းေရႊ့အေၿခခ်ၾကသူေတြဟာ ထိုက္သင့္တဲ့ အရည္အေသြးနဲ့လုပ္ရည္ကိုင္ရည္မွာမေခၾကသူေတြမ်ားပါတယ္။ နယ္စပ္ကေနေၿပာင္းေရႊ့အေၿခခ်ၾက သူေတြဟာဆိုရင္လဲ၊ အေမရိကႏိုင္ငံတခြင္ၿပည္နယ္ေတြမွာ၊ အလုပ္ၾကိဳးစားၿပီး၊ၿပႆနာကင္းကင္း ေနတတ္ၾကတဲ့စရိုက္ေၾကာင့္၊ အလုပ္ရွင္ေတြအတြက္ ပ်ိဳတိုင္းၾကိဳက္တဲ့ႏွင္းဆီခိုင္ေတြၿဖစ္ေနၾကသူ မ်ားပါတယ္။ သို့ေသာ္လည္း ၿမန္မာေတြရဲ့ပင္ကိုယ္သဘာ၀ဟာ ေရွးရိုးဆန္ၾကသူမ်ားၿဖစ္တဲ့အ ေလ်ာက္ conservative အယူအဆဘက္ ယိမ္းပါတယ္။ ဒါဟာ first generation အေနနဲ့ေရာက္ လာၾကသူေတြပါ။ သူတို့ကေပါက္ဖြားလာ တဲ့2nd generation ေတြကတိုးတက္တဲ့အေတြးအေခၚကို အားသန္တဲ့ progressive သို့မဟုတ္ လြတ္လပ္ေသာအယူအဆ liberal ၀ါဒီရွိၾကသူလူငယ္မ်ား ၿဖစ္ၾကတာနဲ့အညီ နဲ့ဓေလ့ထံုးတမ္းအားၿပိဳင္မွု (ideological leverage) ရွိတတ္ၾကပါတယ္။ ေခတ္လူငယ္မ်ားၿဖစ္ၾကယံုမက ဘာသာစကားေၿပာဆိုဆက္ဆံမွုမွာ မိဘမ်ားထက္တပန္းသာတဲ့ အတြက္ ကိစၥတိုင္းမွာခရီးပိုေရာက္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ မိဘမ်ားနဲ့ သားသမီးမ်ားၾကားမွာ ဆက္ဆံေရး ဟာၿမန္မာမိသားစုမ်ားၾကားထဲမွာနီးကပ္ၿခင္းမရွိလွပါဘူး။ ဒါဟာေၿပာင္းေရႊ့အေၿခခ်ၾကသူimmigrants တိုင္းလိုလိုမွာရွိတတ္ၾကတဲ့လကၡဏာေတြပါ။ ေရွးရိုးဆန္သူ (Conservatism) ရွိၾကသူေတြနဲ့ liberal/progressive ၿဖစ္ၾကသူေတြၾကားအားၿပိဳင္ၾကရာမွာ၊ လူမ်ိဳးဘာသာၿခားမ်ားၿဖစ္ၾကတာနဲ့အညီ အယူအဆေတြကြဲၿပားပါတယ္။ ဥပမာ- ခုလိုCovid-19ကာလမွာ face mask တတ္ၾကရမွာကို က်ြန္ေတာ္တို့ၿမန္မာေတြ၀န္မေလးၾကေပမဲ့၊ ဒီကိစၥကမိမိတို့ရဲ့လြတ္လပ္မွုရဲ့အတားအဆီးလို့ ယူဆခ်က္ ကြာၿခားမွုဟာ လူၿဖဴေတြမွာရွိတတ္ၾကပါတယ္။ ေရွးရိုးစြဲ၀ါဒီခ်င္းတူေပမဲ့ ဘာၿဖစ္လို့ဒီလိုကြဲၿပားရသလဲ? ရွင္းပါတယ္။ ေမြးဖြားၾကီးၿပင္းရာေလာကခ်င္းကြာၿခားလို့ပါ။ အေမရိကလူမ်ိဳးေတြဟာ အယူအဆပြင့္ လင္းမွုကိုဦးစားေပးပါတယ္။ Opinionated ၿဖစ္တယ္လို့ဆိုပါတယ္။ ဒီလိုကိစၥဆိုရင္ဟိုလိုမၿဖစ္ႏိုင္ ဘူးလားဆိုတဲ့ေစာဒကတက္ဘို့၀န္မေလးၾကသူပါ။ က်ြန္ေတာ္တို့ၿမန္မာေတြကေတာ့ မိဘမ်ိဳးရိုးစဥ္ ဆက္မိမိတို့ဘ၀တေလွ်ာက္ယံုၾကည္ခဲ့တဲ့ “ၾကီးသူရဲ့စကားငယ္သူကၿပန္ေမးခြန္းမထုတ္ရ”ဆိုတဲ့ ဓေလ့ ကေသြးသားထဲရိုက္သြင္းထားၿပီးသားပါ။ (2nd generations) ေတြေတာ့မပါဘူးေပါ့။ ဒါကသူမ်ားကို ၿငင္းလို့ရရင္ရမယ္။ ကိုယ္ကိုယ္ကိုေတာ့ၿငင္းမရပါဘူး။ မၾကာေသးခင္ကဘဲ သမၼတထရမ့္ရဲ့တူမအရင္း Mary Trump ကသူမရဲ့ဦးၾကီးဟာ ေက်ာင္းသားဘ၀ကSAT test လို့ေခၚတဲ့ေကာလိပ္အရည္အခ်င္း စစ္စာေမးပြဲကို သူ့့သူငယ္ခ်င္းတေယာက္ကိုေငြေပးၿပီးေၿဖဆိုဘို့ၾကိဳးစားေၾကာင္း၊ သူမရဲ့ “Too much and never enough: How my family created the world’s dangerous man”စာအုပ္မွာအတိ အလင္းထုတ္ေဖၚခဲ့ပါတယ္။ သူမဟာနာမည္ၾကီးစိတ္ပညာရွင္တစ္ဦးၿဖစ္တယ္လို့ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ မိသားစုေရးကိစၥကိုဘာေၾကာင့္ဒီလိုအထုပ္ၿဖည္ခဲ့လဲ၊ ဒါအမွန္ဘဲလားလို့ ကာယကံရွင္မ်ားသာသိႏိုင္ေပ မဲ့ ဒီသတင္းကလူသိရွင္ၾကားၿဖစ္သြားခဲ့ပါတယ္။ သမၼတရံုးကခ်က္ခ်င္းဘဲ ဒါဟာအလိမ္အညာသက္ သက္ဘဲလို့ေၾကၿငာခဲ့တယ္လို့ၾကားပါတယ္။ ဒါကဘာကိုၿပသလဲဆိုေတာ့၊ မိမိတို့သိၿမင္ရာကို လူသိ ရွင္ၾကားထုတ္ေဖၚေၿပာဘို့အေမရိကန္ေတြ၀န္မေလးဘူးဆိုတာကိုၿပတာပါ။ က်ြန္ေတာ္တို့ၿမန္မာေတြမွာ ငယ္က်ိဳးငယ္နာေဖၚတဲ့ဓေလ့မရွိပါဘူး။ မေၾကနပ္ရင္ေနမယ္၊ ဒီလိုေတာ့ လူၾကားသူၾကားထဲ ကိုယ့္ေပါင္ ကိုယ္လွန္မေထာင္းတတ္ၾကပါဘူး။ ၿမန္မာစကားပံုတခုသြားသတိရမိပါတယ္ - “ပုပ္လို့ေပၚ၊ ဟုတ္လို့ ေက်ာ္” ဆိုတာကိုပါ။ ဆိုလိုတာက က်ြန္ေတာ္တို့ၿမန္မာေတြမွာရွိတဲ့ conservatism ဟာ မိမိတို့မ်ိဳးရိုး စဥ္ဆက္ယံုၾကည္လက္ခံခဲ့တဲ့အယူဓေလ့ကို ကိုထိမ္းတာပါ။ အေမရိကမွာရွိတဲ့အင္အားၾကီးပါတီၿဖစ္တဲ့ Republican Party ဟာဒီအေပၚမွာအေၿခတည္ၿပီးထူေထာင္ခဲ့တာပါ။ဒါ့ေၾကာင့္လည္း Great Old Party (GOP) လို့ထင္ရွားခဲ့တာကလား။ ဒါေပမဲ့ ေခတ္ေတြၾကာေညာင္း လာတဲ့အခါမွာ၊ အေမရိက ႏိုင္ငံရဲ့မူ၀ါဒေတြၿဖစ္တဲ့ဒီမိုကေရစီစံႏွုန္းေတြနဲ့စာနာေထာက္ထားမွုေတြအေပၚ ကမၻာနဲ့ အေမရိကႏိုင္ငံ အတြင္းေၿပာင္းေရႊ့အေၿခခ်ၾကသူေတြကို၊ အခြင့္ေရးယူမွုေတြရွိလာပါတယ္။ ဥပမာအားၿဖင့္-ကုလသမဂၢ အပါအ၀င္ႏိုင္ငံတကာအဖြဲ့အစည္းေတြကိုအေမရိကကေနထဲ့၀င္ရတဲ့ရံပံုေငြထဲ့၀င္မွုဟာႏွစ္မ်ားစြာအမ်ားဆံုးၿဖစ္ခဲ့ပါတယ္။ ကာလၾကာတာနဲ့အမွ် တကမၻာလံုးမွုရွိတဲ့ဒုကၡသုကၡမွန္သမွ်ကို အေမရိကက ခါးဆီးခံရတဲ့အၿဖစ္ကိုေရာက္မွန္းမသိေရာက္လာတာကို၊ မူလတန္ဘိုးေရွးရိုးနည္းကိုထိမ္းသိမ္းလိုတဲံ အေမရိကႏိုင္ငံသားေတြ မေၾကႏိုင္မခ်မ္းႏိုင္ၿဖစ္လာပါတယ္။ သမၼတထရမ့္ေၿပာေလ့ရွိတဲ့ “They must put their fair shares” ဆိုတဲ့စကားကအမွန္ပါဘဲ။ ေရသာခိုလိုသူႏိုင္ငံတကာအသိုင္းအ၀န္းရဲ့၀န္ထုပ္ ၀န္ပိုးဟာ အေမရိကႏိုင္ငံသားအခြန္ထမ္းေတြရဲ့ပခံုးေပၚခြစီးလာတာအမွန္ပါဘဲ။ ထိုနည္းတူစြာဘဲ အေမရိကအတြင္းလြယ္လင့္တကူေၿပာင္းေရႊ့အေၿခခ်ေနၾကတဲ့အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံသားေတြimmigrants ေတြ၊ အေမရိကႏိုင္ငံအတြင္းတခါမွအလုပ္မလုပ္ေပမဲ့၊ အေမရိကႏိုင္ငံကခ်ေပးတဲ့အေထာက္အပံ့ေတြ အားလံုးဟာ အခြန္ထမ္းေတြရဲ့အိပ္ကပ္ထဲကဆိုတာကိုၿမင္လာၾကပါတယ္။ က်ြန္ေတာ့တို့ၿမန္မာကြန္ၿမဴ နတီကေတာ့ စေရာက္တဲ့ေန့ကစၿပီးခါးေကာ့ေအာင္အလုပ္လုပ္ၾကရသူေတြမ်ားေတာ့ဒီအထဲပါလဲ အနည္းဆံုးအစိတ္အပိုင္းေပါ့။ ဒီလိုအၿဖစ္ေတြကိုေတြ့ၿမင္ၿပီးမေၾကႏိုင္မခ်မ္းႏိုင္ၾကသူေတြဟာ၊ ဒီကိစၥေတြကိုပယ္ဖ်က္ေပးႏိုင္မဲ့သူကိုေတာင့့္တခ်ိန္မွာေဒၚနယ္ထရမ့္လိုလူမ်ိဳးေပၚလာပါတယ္။ တုန္းတိုက္တိုက္၊ၾကားကိုက္ကိုက္လုပ္တတ္သူမို့ ေဘးတီးရင္းသူ့ကိုပစ္ေထာက္ခံခဲ့ၾကတာပါ။ ဒါေတြအားလံုးကို အမ်ားကၾကည့္ရင္ၿမင္ေကာင္းေအာင္ စကားလံုးလွလွေလးတခုကိုသံုးလိုက္ၾကပါ တယ္။ ဘာတဲ့- “America First”ပါ။ ၿမန္မာလိုအနက္အဓိပၸါယ္ဖြင့္ရရင္ေတာ့ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒပါ။ အလြန္လူၿမင္ေကာင္းၿပီး စြဲမက္စရာေ၀ါဟာရၿဖစ္ယံုမက၊ က်ြန္ေတာ္တို့ၿမန္မာေတြအတြက္သည္းေခ် ၾကိဳက္ေ၀ါဟာရပါ။ ဒါေပမဲ့ အဲ့ဒီေ၀ါဟာရရဲ့ေနာက္ကြယ္မွာရွိတဲ့အေၾကာင္းရင္းခံအမွန္ကေတာ့ “ငါ”့အတြက္ဆိုတဲ့ (Self-centered) အယူအဆသက္သက္ပါ။ “မင္းကိုေပးကမ္းေနခဲ့တာေတြ၊ ငါဆက္မေပးႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ၿပန္ယူရမယ္”ဆိုတဲ့သေဘာပါ။ အဲ့ဒီအတြက္အစိုးရအဆက္ဆက္က အေၿခခံလူတန္းစားေတြ၊ မရွိဆင္းရဲလူမ်ားစုေတြကိုခ်ေပးခဲ့တာေတြကို ၿပန္ရုပ္သိမ္းတာေတြကို ေဇာက္ခ်လုပ္ခဲ့တာေတြက ၿငင္းမရတဲ့သာဓကေတြပါ။ သူကိုယ္တိုင္လည္းမိမိနဲ့မိမိနဲ့နီးစပ္တဲ့၊ မိသားစုအသိုင္းအ၀ိုင္းကိုတိုက္ရိုက္အက်ိဳးရွိမဲ့ကိစၥေတြကို တရား၀င္ေရာတရားမ၀င္နည္းေတြနဲ့သံုးလာ ပါတယ္။ သူ့ကိုေထာက္ခံၾကသူေတြကလည္း၊ ရတာခ်င္းအတူတူ၊ မင္းရတာငါလည္းသေဘာတူတယ္ ဆိုၿပီးမ်က္ေစ့မွိတ္ေထာက္ခံေနၾကပါတယ္။ ဒါေတြဟာ မိမိအိပ္ကပ္ထဲကအမ်ားကိုဖဲ့ေပးေနၾကရသူ အခြန္ထမ္းေတြေတာင့္တေနတဲ့အၿဖစ္ေတြအေကာက္အထည္ေဖၚလာတဲ့အခ်ိန္ပါ။ ဒါကဘာကိုဆိုလိုလဲဆိုေတာ့ က်ြန္ေတာ္တို့ၿမန္မာေတြရဲ့ conservatism ဟာ ဒီမွာေမြးၾကီးၾကတဲ့ လူၿဖဴ conservatism နဲ့ အကြာၾကီးကြာတယ္ဆိုတာကိုေၿပာခ်င္တာပါ။
ကဲ-အဲ့ဒီ deep public division ဟာ အေမရိကေရာက္ၿမန္မာေတြထဲဘယ္ေလာက္ပ်ံ့ႏွံ့ကူးစက္ေနၿပီ လည္းဆိုတာၾကည့္ၾကရေအာင္ပါ။ တေလာကအေမရိကမွာႏွစ္ေပါင္းဆယ္စုမ်ားစြာသားစဥ္ေၿမးဆက္ ေနထိုင္ၿပီး၊ Republican Party ကိုအစဥ္တစိုက္ေထာက္ခံယံုမက၊ ေငြေၾကးရံပံုေငြထဲ့၀င္တဲ့ ၿမန္မာ မိသားစုတခု ရဲ့ ၿဖစ္အင္ကတကယ္စိတ္မေကာင္းစရာပါ။ အသက္ၾကီးရင့္လွၿပီမို့၊ သူတို့က်င္လည္တဲ့ ကြန္ၿမဴနတီထဲကေတြ့ဆံုခင္မင္ေနက် အၿဖဴအခ်ိဳ့က သူတို့အေပၚအၿမင္ဆက္ဆံပံုေတြေၿပာင္းလဲလာပံု ေတြကိုေဖါက္သယ္ခ်ပါတယ္။ ၿမန္မာၿပည္ေပါက္တရုတ္လူမ်ိဳးမ်ားဆိုေပမဲ့ Asian/Chineseထဲ အလို အေလ်ာက္အၾကံဳး၀င္သြားတာမို့၊ ဆက္ဆံေနက် လူၿဖဴအခ်ိဳ့က သူတို့အေပၚခနဲ့တဲ့စကားနဲ့ Chinese virus အေၾကာင္းေရွ့မွာေၿပာဆိုေ၀ဖန္တာကိုၾကံဳရလို့၊ ပထမေတာ့အေနက်ံဳ့ၾကရာကေန ေနာက္ေတာ့ မင္းတို့ China မွာ retire မလုပ္ၾကဘူးလားဆိုတဲ့ စကားေတြအထိေရာက္လာပါတယ္။ မၾကာခင္ဘဲ သူတို့ၿမန္မာ-တရုတ္စံုတြဲနဲ့မိသားစုခ်င္းရင္းႏွီးသူအခ်ိဳ့ရဲ့အိမ္ေရွ့ေတြမွာ You Asians go back home. You Chinese go back home ဆိုတာေတြစာလာခ်ိတ္ေတာ့ ေတာ္ေတာ္ရွက္ေၾကာက္ေဒါသၿဖစ္လာ ၾကရတယ္ ေၿပာပါတယ္။ မရွက္ဘဲေနပါ့မလား။ လူသိရွင္ၾကားကိစၥကိုး။ ရဲစခန္းကိုသားသမီးမ်ားကတိုင္ေတာ့၊ တိုင္ခ်က္ဖြင့္ေပးၿပီး ပတၱေရာင္ပိုလွည့္ေပးပါမယ္ လို့ေၿပာပါ တယ္။ အဲ့ဒီမိသားစုဟာ အၿခား ၿမန္မာမိသားစုအထူအထပ္ေနထိုင္ရာအိမ္ေတြေတာင္ေခတၱေလာက္ ၿဖစ္ၿဖစ္ေၿပာင္းေနရမလားဆိုတဲ့အေၿခအထိေရာက္သြားတယ္ ဆိုပါတယ္။ ဒီလိုအၿဖစ္ေတြ အေမရိကမွာ ၿမန္မာမိသားစုအခ်ိဳ့ၾကံဳေတြ့ၾကရေၾကာင္းတဆင့္စကားတဆင့္နားကၾကားရပါတယ္။ တခ်ိဳ့ဆိုရင္သားသမီးမ်ားက ဖက္ဒရယ္အစိုးရအရာထမ္းအဆင့္ေတြပါ။ ရွက္တာ၊ လူသိမခံခ်င္တာ ေတြေၾကာင့္ ၾကိတ္မွိတ္ၿပီးပါးစပ္ပိတ္ေနၾကရသူေတြမ်ားလာပါၿပီ။ ၿမန္မာေတြ လူမ်ိဳးၿခားေတြၾကားထဲ သြားၾကရရင္ ေဘးဘီၾကည့္ေနၾကည့္ေၿပာၾကဘို့. အခ်င္းခ်င္းလက္တို့ရတဲ့ကာလထဲေရာက္ေနပါၿပီ။ ဒါေကာင္းတဲ့လကၡဏာမဟုတ္ပါ။ အထူးသၿဖင့္ ဒီမိုကေရစီအထြန္းကားဆံုး၊ လြတ္လပ္တရားမွ်တမွု အရွိဆံုးလို့စံၿပဳသတ္မွတ္ရတဲ့ႏိုင္ငံမွာ ကိုယ့္ဒူးကိုယ္ခ်ြန္ဘ၀မွာရုန္းကန္ၿပီးအေၿခက်ေအာင္ကိုယ့္ဘ၀ ကိုယ္ထူေထာင္ေနၾကရသူေတြခ်ည့္ပါဘဲ။
ဒီၾကားထဲမွာႏိုင္ငံေရးပါတီအားသန္ရာဘက္ေပၚမူတည္ၿပီး တဖက္နဲ့တဖက္အပုပ္ခ်တာမိသားစု ခ်င္းထဲရွိေနပါၿပီ။ မိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္းေတြၾကားထဲေရာက္ေနပါၿပီ။ လုပ္ေဖၚကိုင္ဖက္ခ်င္း အရင္ကႏိုင္ ငံေရးကိစၥလြတ္လြတ္လပ္လပ္ေဆြးေႏြးၿပီး၊ အခင္မင္မပ်က္ေနႏိုင္ၾကေပမဲ့ ခုခ်ိန္ေရငံုႏွုတ္ပိတ္ေနပါၿပီ။ သမီးရည္းစားထားရင္ သူ့ရဲ့ႏိုင္ငံေရးပါတီအားသန္မွုကဘာလဲဆိုတဲ့ေမးခြန္းဟာအဓိကက်တဲ့စစ္တမ္း တခုၿဖစ္မွန္းမသိၿဖစ္ေနပါၿပီ။ အင္အားေကာင္းတဲ့ လူမွုကြန္ယက္မွာ တေယာက္နဲ့တေယာက္ ခနဲ့စကား၊ အမုန္းစကား၊ အမနာပစကားေတြလႊမ္းမိုးလာပါၿပီ။ တဖက္သားမခံသာႏိုင္တဲ့၊ ဆတ္ဆတ္ ထိမခံႏိုင္စရာ topics ေတြ links ေတြနဲ့ အတိုက္အခိုက္ေတြမ်ားလာပါၿပီ။ ႏွစ္မ်ားစြာအခ်င္မင္မပ်က္၊ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ေနခဲ့ၾကတာေတြဆိတ္သုဥ္းၿပီး၊ unfriend လုပ္ၾကတာေတြ၊ block လုပ္တာေတြဟာ လူတိုင္းလက္ဖ်ားမွာ၂-ခါမစဥ္းဘဲလုပ္ၾကတာေတြက်င့္သားရေနၾကပါၿပီ။ တေယာက္နဲ့တေယာက္ မေခၚႏိုင္မေၿပာႏိုင္တာေတြရွိလာပါၿပီ။ တိုးတိုးတမ်ိဳး၊ သြယ္၀ိုက္ၿပီးတမ်ိဳး ခနဲ့စကား၊ ေမးေငါ့တဲ့စကား ေတြပလူပ်ံေနပါၿပီ။ ဒါေတြဟာအခုၿမန္မာကြန္ၿမဴနတီထဲမွာ မသိမသာကေနသိသိသာသာၾကီး ၿဖစ္ေနပါၿပီ။ အၿပန္အလွန္ေလးစားမွု မိတ္၀တ္မပ်က္မွုဆိုတဲ့ေလာကပါလ၀တ္ေတြဆိတ္သုဥ္းစၿပဳေန ပါၿပီ။ patriotism နဲ့ self-center တို့ရဲ့ကြာဟာမွုကို ေရာခ်ဘို့၀န္မေလးတဲ့သူေတြမ်ားလာပါၿပီ။ ထိပ္ဆံုး ရွိတဲ့သူကအစ လိမ္ဘို့ညာဘို့၀န္မေလးေတာ့တဲ့အတြက္ “Who care!” ေတြၾကီးစိုးလာပါၿပီ။ အိမ္လည္ သြားမယ္ဆိုရင္ေတာင္၊ အဲ့ဒီသူကိုဖိတ္ရင္ဒို့မလာဘူးဆိုတာေတြေတြ့ေနရပါၿပီ။ ေမာင္ႏွမခ်င္းမေခၚမ ေၿပာႏိုင္သူေတြရွိေနပါၿပီ။ တိုးတက္ထြန္းကားလာတဲ့သိပၸံနည္းပညာရဲ့မွန္ကန္မွုသေဘာတရားကို ၿငင္းဆန္ဘို့၀န္မေလးၾကေတာ့ ပါဘူး။
ဒါေတြဟာ အစြန္းႏွစ္ဖက္ရဲ့ကြာဟမွုအတိုင္းအဆကိုအရွိန္နဲ့ခ်ဲ့ထြင္ေနခ်ိန္ပါ။ က်ြန္ေတာ္တို့သိတဲ့နား လည္ၾကတဲ့ value of democracy, humanity နဲ့ equalityအထြန္းကားဆံုးလို့သတ္မွတ္ခံရတဲ့ အခ်ိန္ ကာလဟာ “ငါ”ဆိုတဲ့အတၱကိုေရွ့ေဆာင္တဲ့ေခတ္ကိုအၿပင္းခ်ီတက္ေနပါၿပီ။ ကိုယ့္ရဲ့ေနာက္ေၾကာင္းခံ၊ ရုပ္ရည္ရူပကာရသဘာ၀ကိုသိလ်က္နဲ့ ဗ်ိဳင္းေယာင္ေဆာင္ခ်င္ၾကသူေတြ၊ အခ်ိဳ့ေသာၿမန္မာ ေတြအ သြင္ေၿပာင္းဘို့ၾကိဳးစားေနပါၿပီ။ ဘ၀ေမ့ဘို့ၾကိဳးစားေနၾကပါၿပီ။
ေမ်ွာ္လင့္ပါတယ္…..က်ြန္ေတာ္တို့ၿမန္မာေတြ “ဘုန္းၾကီးေတြရူးၾကခ်ိန္မွာကိုယ့္ေလွမလူးၾကပါေစနဲ့” လို့။
