ဘာလဲဟဲ့ ….. COBRA?

အေမရိကၿပည္ေရာက္ၿမန္မာမိသားစု၊ အထူးသၿဖင့္ အလုပ္လုပ္ကိုင္အသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းၾကရသူေတြဟာ ရွုတ္ေထြးေပြလီလွတဲ့ လုပ္ခြင္စည္းကမ္း၊ ခံစားခြင့္နဲ့က်န္းမာေရးဆိုင္ရာကိစၥေတြမွာ၊ ၀ဲၾသဂါလည္ေနၾက ရပါ တယ္။ သက္တမ္းေစ့အလုပ္လုပ္ၾကရလို့ အလုပ္ကအနားယူၾကရေပမဲ့၊ မိမိတို့လုပ္ခြင္ကပံ့ပိုးေပးတဲ့ က်န္းမာ ေရးအာမခံ (health insurance) ရဲ့ သေဘာသဘာ၀ကို၊ ကိုယ္ကိုယ္တိုင္ကအနားယူၾကေပမဲ့၊ နားလည္ႏိုင္ ၿခင္းမရွိခဲ့သလို၊ (အမွန္အတိုင္းမခ်ြင္းမခ်န္ေၿပာရရင္) နားလည္ေအာင္ၾကိဳးစားအားထုတ္ၿခင္း မရွိခဲ့ပါဘူး။ အေမရိကႏိုင္ငံရဲ့စည္းမ်ဥ္းလုပ္ထံုးလုပ္နည္းမ်ားဟာ အမ်ားအားၿဖင့္ debate အၿပန္အလွန္ဆန္း စစ္ေ၀ဖန္ မွုမ်ားစြာၾကားကေပၚထြက္လာတဲ့ သေဘာသဘာ၀ရွိၾကတဲ့အတြက္ေၾကာင့္၊ ခံစားခြင့္ရွိသူအ လုပ္လုပ္သူ လူ တန္းစားေတြအတြက္နားလည္ႏိုင္ၿခင္းအလ်င္းမရွိေပမဲ့၊ အဆင္သင့္ ခံစားႏိုင္ခြင့္ရွိေအာင္၊ ေဆာင္ရြက္ေပးထား ပါတယ္။ သည္ေၿမမွာေမြး၊ သည္ေၿမမွာၾကီးၾကသူေတြေတာင္နားလည္၊လက္လွမ္းမွီရန္ခက္ခဲတယ္ဆိုေတာ့၊ အၿပည္တရြာကေၿပာင္းေရႊ့လာၾကသူေတြနားလည္မွုမရွိၾကတာမဆန္းပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ငါကမေန့တေန့ကမွေရာက္ လာသူမို့ နားလည္ေအာင္မက်ိဳးစားေတာ့ဘူးဆိုတဲ့ ဆင္ေၿခကေတာ့သိပ္ေကာင္းလွတဲ့လကၡဏာမဟုတ္ပါဘူး။ သိၾကဘို့က “မသိသူေက်ာ္သြား၊ သိသူေဖၚစား” စနစ္ဆိုတာကိုပါ။ ေလ့လာလက္လွမ္းမွီႏိုင္ေအာင္၊ သက္ဆိုင္ ရာကစီစဥ္ေပးထားပါတယ္။ တခါေလ့လာယံုနဲ့နားမလည္ရင္၊ ေနာက္ေလးငါးဆယ္ခါေလ့လာရင္၊ နားလည္ဘို့ ဆိုတဲ့ကိစၥ ဆိုတာေၿပးမလြတ္ပါဘူး။ ထစ္ခနဲရွိရင္ ေရွ့ေနကိုအားကိုးမယ္ဆိုတဲ့အေလ့အထေတြေလွ်ာ့ခ်သင့္ ပါၿပီ။

ဒီလေတာ့ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းနဲ့ပါတ္သက္ၿပီးအလုပ္လုပ္ၾကသူေတြ လက္ထဲေရာက္လာေလ့ရွိတဲ့ COBRA ဆိုတဲ့စာတစ္မ်က္ႏွာစာအသိေပးစာအေၾကာင္းအေစ့တေစာင္းၾကည့္ၾကရေအာင္ပါ။ COBRA ဟာ အလုပ္လုပ္ၾကသူတိုင္းမ်က္ေစ့ေရွ့ေမွာက္မဖိတ္မေခၚေရာက္လာတတ္ေလ့ရွိၿပီး၊ (တနည္းအားၿဖင့္) မလိုအပ္ ခ်ိန္မွာကိုယ့္လက္ထဲေရာက္လာၿပီး၊ တကယ္လိုအပ္ခ်ိန္မွာ အစရွာမရတတ္တဲ့အေရးၾကီးတဲ့ ကိစၥၾကီးတခုပါ။

COBRA ဘာလဲ

Consolidated Omnibus Budget Reconciliation Act ကိုအတိုေကာက္ေခၚေ၀ၚၿပီး၊ အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳး ေၾကာင့္အလုပ္ကကင္းကြာၾကၿပီး၊ health insurance လက္လြတ္ဆံုးရွံုးၾကသူေတြနဲ့တိုက္ရိုက္သက္ ဆိုင္ပါ တယ္။ မိမိတို့အလုပ္ရာထူးရွိစဥ္ခံစားခြင့္ရတဲ့ က်န္းမာေရးအာမခံကိုဆက္လက္သယ္ေဆာင္ခံစားခြင့္ရွိ ေစတဲ့ စနစ္တခုပါ။ (၁၉၈၆)ခုႏွစ္မွာလႊတ္ေတာ္ကၿပဌာန္းခဲ့တာပါ။

ဘယ္လိုလုပ္ငန္းခြင္မ်ိဳးမွာရသလဲ

အလုပ္သမား၀န္ထမ္းဦးေရ (၂၀)နဲ့အထက္ရွိၾကသူလုပ္ငန္းရွင္တိုင္းက COBRA အရ က်န္းမာေရးအာမခံကို မိမိ၀န္ထမ္းမ်ားအတြက္ဆက္လက္သယ္ေဆာင္ခြင့္ရွိေစဘို့ဥပေဒကရံတားေပးထားပါတယ္။

COBRA အစီအစဥ္ရသူေတြအတြက္ေပးသြင္းရတဲ့ပရီမီယံေၾကးဘယ္ေလာက္လဲ

ဥပေဒအရလက္ရွိအလုပ္ကခံစားခြင့္အတိုင္းတေသြမတိမ္းေသာလႊမ္းၿခံဳခံစားမွုကိုရေပမဲ့လည္း၊ အရင္ကအလုပ္ ရွင္ကေပးသြင္းေပးတဲ့ (employer’s contribution) ကိုပါမိမိတို့ကိုယ္တိုင္ကက်ခံေပးရတာမို့၊ အလြန္ေစ်းၾကီး ပါတယ္။ ပရီမီယံေၾကး(၁၀၂)% အထိေပးရတယ္ဆိုေတာ့စဥ္းစားၾကည့္ေပါ့။ ဒါေပမဲ့ အလုပ္နဲ့ကင္းကြာၾကရသူ ေတြအမ်ား စုဟာ က်န္းမာေရးေၾကာင့္အနားယူၾကရတာမို့၊ မိမိတို့ကုသမွုခဲယူေနဆဲ၊ ေဆးခန္း၊ ဆရာ၀န္၊ ေဆးရံုတို့ရဲ့ကုသ မွုေအာက္မွာဆက္လက္ခံစားမွုရွိဘို့လိုတာေၾကာင့္၊ ေစ်းၾကီးေပမဲ့၊ COBRA အစီအမံကို(ယာ ယီဘဲၿဖစ္ၿဖစ္)ဆက္ ယူၾကရပါတယ္။

ဒါဆိုရင္ဒီေစ်းၾကီးေပးေနရတဲ့က်န္းမာေရးအာမခံစရိတ္ကိုသက္သာရာရေစမဲ့အစီအစဥ္ရွိပါသလား

ရွိပါတယ္။ မိမိတို့ကုသမွုခံယူေနတဲ့ဆရာ၀န္၊ ေဆးရံုတို့ရဲ့အာမခံလႊမ္းၿခံဳမွုကိုရရွိႏိုင္မဲ့ အာမခံကို ေစ်းကြက္ (Health insurance exchange or Marketplace) မွာစံုစမ္းၾကဘို့အေရးၾကီးပါတယ္။ (www.healthcare.gov) ကေနတဆင့္သက္ဆိုင္ရာၿပည္နယ္၊ ေဒသေတြမွာရွိတဲ့ရံုး/ဖံုးနံပါတ္ေတြမွာစံုစမ္းၿပီး၊ ၀ယ္ယူၾကဘို့လိုပါတယ္။ တခုေတာ့ရွိပါတယ္။ အဲ့ဒီေစ်းကြက္ေတြမွာေရာင္းခ်တဲ့အာမခံေပၚလစီမ်ားဟာ၊ မိမိတို့ ရွိခဲ့တဲ့ (သို့မဟုတ္) COBRA အရရွိရင္းစြဲအာမခံ Group plan ေတြေလာက္ေတာ့မသက္သာႏိုင္သလို၊ လႊမ္းၿခံဳ ကာကြယ္ေပးႏိုင္မွု (coverage level and type) ေတာ့ တူမယ္မထင္ပါဘူး။ ဒီအခ်က္ေတြကိုေတာ့ေသေသ ၿခာၿခာေလ့လာၾကဘို့က မိမိကိုယ္တိုင္မွာတာ၀န္ရွိၾကတယ္ ဆိုတဲ့အခ်က္ကိုသတိၿပဳၾကပါ။

COBRA ကိုဘယ္သူေတြအၾကံဳး၀င္ခံစားခြင့္ရွိၾကမလဲ

(၁) အေၾကာင္းမ်ိဳးစံုေၾကာင့္အလုပ္ထြက္ၾကရသူေတြ၊ (လုပ္ငန္းခြင္တြင္ၾကီးမားေသာၿပစ္ဒါဏ္သတ္မွတ္ ခ်က္ၿဖစ့္အလုပ္ထုတ္ခံၾကရသူေတြ အေနနဲ့ကေတာ့၊ မိမိတို့ၿပစ္ဒါဏ္က်ခံရမွုကိုထုေခ်ေၿဖရွင္းၿခင္းႏွင့္ တကြတင္ၿပေသာ္လည္း၊ ေနာက္ဆံုးတြင္ မိမိတြင္ၿပစ္ ခ်က္ရွိေၾကာင္း၊ အလုပ္သမားခံုအဖြဲ့ကသတ္ မွတ္ခံခဲ့ရလ်င္၊ ခံစားခြင့္မရွိပါ။)

(၂) အလုပ္ခ်ိန္ကိုသက္ဆိုင္ရာအလုပ္ရွင္မ်ားကေလွ်ာခ်ၿခင္းခံၾကရသူေတြ၊

(၃) ဆိုင္ရာအလုပ္သမား/၀န္ထမ္းရဲ့ဇနီး၊ခင္ပြန္းနဲ့တရား၀င္သားသမီးေတြ၊

(၄) လင္မယားကြာရွင္းၾကသူေတြ၊

(၅) ေသဆံုးသူအလုပ္သမား/၀န္ထမ္းရဲ့ဇနီး/ခင္ပြန္း၊

ဘယ္လို ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္ရမလဲ

အေၾကာင္းအမ်ိဳးမ်ိဳးေၾကာင့္အလုပ္ထြက္ၾကရသူေတြ ကိုအလုပ္ရွိေတြက၊ မည္သို့ဆက္သြယ္ေဆာင္ရြက္ရမယ္ ဆိုတဲ့တိက်တဲ့ညႊန္ၾကားခ်က္မ်ားကိုထုတ္ေပးေလ့ရွိပါတယ္။ အမ်ားအားၿဖင့္ သက္ဆိုင္ရာအာမခံကုမၸဏီ မ်ားကို ဆက္သြယ္ၾကရပါတယ္။ ဒီညႊန္ၾကားခ်က္ကို၊ အလုပ္မွကင္းကြာၿပီး ရက္ေပါင္း(၉၀)အတြင္း၊ က်န္းမာေရး အာမခံရဲ့လႊမ္းၿခံဳမွုေၾကၿငာလႊာနဲ့အတူ၊ မိမိထံပို့ေပးဘို့တာ၀န္ရွိပါတယ္။ သက္ဆိုင္ရာ အာမခံကုမၸဏီကလည္း၊ စာပို့ေလ့ရွိပါတယ္။ အေရးၾကီးတာက မိမိထံေရာက္လာတဲ့စာအဆက္အသြယ္ကို မ်က္ေခ်မၿပတ္ၾကဘို့ပါ။

မိမိထံေရာက္လာတဲ့စာအရအာမခံကုမၸဏီကိုမိမိပါ၀င္လိုေၾကာင္းအဆိုၿပဳလႊာကို ရက္ေပါင္း(၆၀)အတြင္း အေၾကာင္းၿပန္ၾကရပါမယ္။ အဲ့ဒီရက္ထက္ေက်ာ္လြန္ခဲ့ရင္ေတာ့၊ မိမိဆီမွာရွိတဲ့က်န္းမာေရးအာမခံဆံုးရွံုး သြားၿပီဆိုတာကိုအထူးသတိၿပဳၾကပါ။

COBRA လႊမ္းၿခံဳမွုကာလဘယ္ေလာက္အထိရွိပါသလဲ

သက္ဆိုင္ရာၿပည္နယ္မ်ားကၿပဌာန္းၾကတဲ့ Labor laws ေတြအရ၎၊ မိမိတို့လုပ္ခြင္၀န္ထမ္းသက္ေပၚမွာေသာ္ ၎ အေပၚမွာမူတည္ၿပီး (၁၈)လ မွ (၃၆)လအထိေတာ့ဆက္လက္ခံ စားခြင့္ရွိၾကပါတယ္။

COBRA ကိုအခ်ိန္မက်မွီေစာစီးစြာၿဖတ္ေတာက္ခံရတတ္ပါသလား

ၿဖစ္တတ္ပါတယ္။ ဥပမာ- မိမိတို့ေပးသြင္းရမဲ့ပရီမီယံေၾကးမ်ားကိုေပးသြင္းရန္ပ်က္ကြက္ခဲ့ရင္ (သက္ဆိုင္ရာ အာမခံကုမၸဏီကေၿပစာပို့သည္ၿဖစ္၊ မပို့သည္ၿဖစ္ေစ၊ ေပးသြင္းရန္တာ၀န္ဟာ မိမိတာ၀န္ဆိုတာသတိခ်ပ္ ၾကဘို့လိုပါတယ္။)၊ အလုပ္ရွင္က ရွိဆဲGroup Plan ကိုရပ္ဆိုင္းရင္ (မိမိတို့ဆီ plan အသစ္နဲ့ပါတ္သက္တဲ့ စာရြက္စာတမ္းမ်ားပို့ေပးေလ့ရွိပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္အၿခားနည္းလမ္းတခုခုနဲ့အာမခံ၀ယ္ယူႏိုင္မဲ့အခ်က္ အလက္ေတြေပးပို့ေလ့ရွိၾကပါတယ္။)၊ မိမိတို့ထံမွာ အၿခားအာမခံ ေပၚလစီတခုခု (ဥပမာ- Medicare/ Medicaid) ရရွိခံစားခဲ့လ်င္၊ မိမိတို့ plan ကိုအသံုးခ်ၿပီးမရိုးသားေသာနည္းတခုခုနဲ့အၿမတ္ထုတ္မွုတခုခု ထင္ရွားရွိခဲ့ရင္။

COBRA ပရီမီယံေၾကးအတြက္ အခြန္သက္သာခြင့္ (tax credit) ရွိပါသလား

ၿခြင္းခ်က္အခ်ိဳ့ကအပ ခံစားခြင့္ရွိပါတယ္။

အၿခားဥပေဒခံစားခြင့္မ်ားအရခံစားခြင့္ရွိခဲ့ရင္ ….

(က) Family and Medical Leave Act (FMLA) အရခြင့္ခံစားေနၾကသူေတြဟာ COBRA နဲ့မသက္ဆိုင္တဲ့ အတြက္ေၾကာင့္၊ လက္ရွိခံစားေနတဲ့ မိမိအလုပ္ရွိရဲ့လႊမ္းၿခံဳခံစားရမွုေတြဆက္လက္ခံစားခြင့္ရွိၾကပါတယ္။

(ခ) Affordable Care Act လို့ေခၚတဲ့ Obamacare ရဲ့ေက်းဇူးေၾကာင့္ COBRA ရဲ့လႊမ္းၿခံဳကာကြယ္ရရွိႏိုင္မွု၊ ခိုင္မာလံုၿခံုမွုရွိလာပါတယ္။ မွိခိုသာသားသမီးမ်ား အသက္(၂၆)ႏွစ္အထိ ခံစားခြင့္ရၿခင္း၊ ယခင္ေရာဂါခံေၾကာင့္ လႊမ္းၿခံဳကာကြယ္မွူမရသူေတြခုအခ်ိန္ခံစားခြင့္ရလာၾကပါၿပီ။ ဒီ့အၿပင္ အကန့္အသတ္မဲ့ေဆးကုသကုန္က်စရိတ္ ကို အာမခံကုမၸဏိမ်ားကက်ခံဘို့တာ၀န္ရွိလာတာတို့၊ ခံစားခြင့္ရွိသူတိုင္းနားလည္လြယ္တဲ့ Summary of Plan (SoP) ကိုခံစားခြင့္ရွိၾကသူေတြအတြက္ေပးရန္တာ၀န္ရွိလာၾကပါတယ္။

COBRA ဟာ အလုပ္သမား၀န္ထမ္းအမ်ားစုနဲ့သိသလိုလိုနဲ့ရင္းႏွီးကြ်မ္း၀င္မွုနည္းပါးတဲ့ ခံစားခြင့္တခုပါ။ အေမရိ ကေရာက္ၿမန္မာအလုပ္ခြင္ရွိ၀န္ထမ္းမ်ားဟာ COBRA နဲ့တနည္းမဟုတ္တနည္းနဲ့ ၾကံဳေတြ့ၾကရမွာမလြဲဧကန္ပါ။ ဒီလိုေတြ့ၾကံဳၾကရခ်ိန္မွာ စိတ္ပူပန္မွုမၿဖစ္ၾကဘို့နဲ့စိတ္ေအးေအးထားၿပီး၊ ေပးပို့စာေတြကို အခ်ိန္နဲ့တေၿပးညီ လိုက္နာေဆာင္ရြက္ႏိုင္မယ္ဆိုရင္ မိမိတို့ ဘ၀ေၿဖာင့္ၿဖဴးေအးခ်မ္းႏိုင္ေစေရးကို အေထာက္အကူၿပဳႏိုင္မယ္ၿဖစ္ ေၾကာင္း သတင္းေကာင္းပါးအပ္ပါတယ္။                  ။

အေမရိကေရာက္ H-1B, H-2B, F-1, F-2- J-1, J-2, M-1 ႏွင့္ M-2 ကိုင္ေဆာင္ေနၾကေသာ ၿမန္မာႏိုင္ငံသားတို့အတြက္ အထူးသတင္း

ၿပီးခဲ့တဲ့ ေမ(၁၁)ရက္က USCIS လို့ေခၚတဲ့ လူ၀င္မွုၾကၾကပ္ေရးဌာနၾကီးက အထက္ေဖၚၿပပါ ဗီဇာမ်ားကိုင္ ေဆာင္ေနၾကတဲ့အေမရိၿပည္တ၀ွမ္းေရာက္ရွိေနၾကသူ၊ ႏိုင္ငံသားမဟုတ္သူ(Non-immigrants) ေတြနဲ့ပါတ္ သက္တဲ့ေၾကၿငာခ်က္ေတြထုတ္ၿပန္ခဲ့ပါတယ္။ သေဘာထားအခ်ဳပ္ကေတာ့လြန္ခဲ့တဲ့ (၂၀၁၀)အတြင္းက၊ အေမရိကတ၀ွမ္ေရာက္ရွိေနၾကသူ Non-immigrants ေတြကို Homeland Security ဌာနေအာက္မွာရွိတဲ့ USCIS နဲ့ Department of Justice တို့ၾကားမွာ သေဘာတူညီခ်က္ရွိၿပီးသားၿပဌာန္းခ်က္ေတြကို တြန္းအားေပး ရံုမက၊ က်ယ္က်ယ္ၿပန့္ၿပန့္နက္နက္ရွိဳင္းရွိဳင္းနဲ့ ထိထိေရာက္ေရာက္ကိုင္တြယ္အေရးယူဘို့ပါဘဲ။ လက္ရွိသမၼတ ေဒၚနယ္လ္ထရမ့္ရဲ့အစိုးရအတက္ေရာက္လာခ်ိန္ကစၿပီး၊ ႏိုင္ငံတကာမွ၀င္ေရာက္လာသူ တရားမ၀င္မ်ားကိုဖိႏွိပ္ ပိတ္ပင္ဘို့အထူးလံုးပန္းေနတာ အားလံုးသိၾကားၿပီးၿဖစ္မယ္လို့ယံုၾကည္ပါတယ္။ ဒီကန့္သတ္ခ်ဳတ္ခ်ယ္မွုေတြ ဟာအမွန္ေတာ့နဂိုကတည္းကရွိၿပီးသားပညတ္ခ်က္ေတြဆိုေပမဲ့အစိုးရအဆက္ဆက္က၊ ထိထိေရာက္ေရာက္ အာဏာကုန္သံုးအေရးယူတာမရွိခဲ့ပါဘူး။ ပညတ္ခ်က္ေတြဟာ တရားမ၀င္ေရာက္လာသူမ်ားသာမက၊ တရား ၀င္ေရာက္လာၿပီး၊ ခ်မွတ္ထားတဲ့စည္းကမ္းေတြကိုမလိုက္နာၾကသူေတြကိုပါ အခုအခါထိထိေရာက္ေရာက္ အေရးယူေတာ့မယ့္လကၡဏာရွိေနပါၿပီ။ ဒီအတြက္ လက္ရွိသမၼတကိုေထာက္ခံၿပီး၊ အမ်ိဳးသားေရး၀ါဒီမ်ား၊ ႏိုင္ငံအတြင္း၊ တရား၀င္ေရာတရားမ၀င္နည္းမ်ိဳးစံုသံုး၀င္ေရာက္လာၿပီး၊ ႏိုင္ငံ့ဘ႑ာကေနသူတို့အတြက္က်ခံ ေနရတာေတြကိုမႏွစ္ၿမိဳ့ႏိုင္ၾကသူေတြကမ်က္ေစ့မွိတ္ေထာက္ခံၾကတာကိုေတြ့ရပါတယ္။

ဘယ္သူေတြအၾကံဳး၀င္မလဲ

(က) H-1B (ၿပည္ပ ပညာရွင္အလုပ္သမားမ်ား) နဲ့

H-2B (စိုက္ပ်ိဳးေရးပညာရွင္မဟုတ္ေသာၿပည္ပအလုပ္ သမားမ်ား) ကိုင္ေဆာင္ၾကသူမ်ား

(ခ) F-1 (တကၠသိုလ္ႏွင့္အေၿခခံစာသင္ေက်ာင္း ေက်ာင္းသားမ်ား),

F-2 (တကၠသိုလ္ႏွင့္အေၿခခံစာသင္ေက်ာင္း ေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္အတူလိုက္ပါလာေသာဇနီး/ခင္ပြန္းႏွင့္ ငယ္ရြယ္သူသားသမီးမိသားစု၀င္မ်ား),

J-1 (ႏွစ္ႏိုင္ငံသေဘာတူညီခ်က္အရေခတၱတာ၀န္ထမ္းေဆာင္ေသာ ပါေမာကၡႏွင့္ဆရာမ်ား၊ ပညာရွင္မ်ား၊ အလုပ္သင္မ်ား) ႏွင့္

J-2 (အတူလိုက္ပါလာေသာဇနီး/ခင္ပြန္းႏွင့္ ငယ္ရြယ္သူသားသမီးမိသားစု၀င္မ်ား)

M-1 (သက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း Vocational schools ေက်ာင္းသားမ်ား) ႏွင့္

M-2 (သက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း Vocational schools ေက်ာင္းသားမ်ားႏွင့္အတူလိုက္ပါလာေသာဇနီး/ခင္ပြန္းႏွင့္ ငယ္ရြယ္သူသားသမီးမိသားစု၀င္မ်ား),

အေရးယူေဆာင္ရြက္မည့္အစီအစဥ္

(က) H-1Bႏွင့္ H-2Bအစီအစဥ္နဲ့ လက္ရွိအေမရိကႏိုင္ငံတြင္းေရာက္ရွိၾကတဲ့သူေတြဟာ၊ ၊ အေမရိကႏိုင္ငံ အတြင္း၊ ရာထူးလိုအပ္ခ်က္အရပညာရွင္ရွာေဖြမေတြ့ႏိုင္ေတာ့ဘူးဆိုတဲ့ခြင့္ၿပဳခ်က္ကို အေမရိကအစိုးရအလုပ္ သမား ဌာနၾကီးရဲ့ စိစစ္ခ်က္အရသာခန့္ထားခံၾကရသူယာယီ၀န္ထမ္းမ်ားသာၿဖစ္တာမို့၊ ကန့္သတ္ကာလကုန္ ရင္ အမိေၿမကိုၿပန္ၾကရမွာၿဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေရာက္ရွိေနၾကသူအေတာ္မ်ားမ်ားဟာ၊ လူ၀င္မွုၾကပ္ေရးစည္း မ်ဥ္းမ်ားနဲ့တရား၀င္ဘဲၿဖစ္ၿဖစ္၊ တရားမ၀င္ဘဲၿဖစ္ၿဖစ္၊ ဆက္လက္ေနခြင့္ရဘို့၊ သက္တမ္းတိုးဘို့ နဲ့ ေနာက္ဆံုး အၿမဲ ေနထိုင္ခြင့္ (Immigrant visa) ရဘို့ၾကိဳးစားၾကတာေတြအမ်ားၾကီးပါ။ လက္ရွိသမၼတအာဏာရခ်ိန္ကစၿပီး၊ ဒီကိစၥေတြကိုစစ္ေဆးတဲ့အခါမွာ၊ စည္းမ်ဥ္းအရ အေမရိကႏိုင္ငံသားပညာရွင္မ်ားကိုေက်ာ္လြန္ၿပီး၊ တပါးႏိုင္ငံ သားေတြကိုေခၚယူလစာေပးခန့္တဲ့အတြက္၊ အေရးယူခံရတဲ့ လုပ္ငန္းရွင္ကုမၸဏီေပါင္းဒါဇင္မ်ားစြာရွိေနၿပီလို့ ဆိုပါတယ္။ Discrimination လူတန္းစားခြဲၿခားမွု ဆိုတဲ့ၿပစ္ခ်က္နဲ့အေရးယူတယ္လို့ဆိုပါတယ္။ ေသၿခာတာက ေတာ့ ၿပည္ပပညာရွင္ မ်ားကိုခန့္ထားၿခင္းနည္းနဲ့ လုပ္ငန္းရွင္မ်ားဟာ သူတို့ကိုေပးရတဲ့စရိတ္ခ်ိဳးၿခံႏိုင္တဲ့အၿပင္၊ ၿပည္ပႏိုင္ငံသားၿဖစ္ၾကတာမို့၊ ဆင္ေၿခၿပႆနာအလြန္နည္းတယ္ဆိုတဲ့အားသာခ်က္က၊ အေမရိကလုပ္ငန္းရွင္ ေတြ အတြက္မက္ေလာက္စရာ အေၾကာင္းခ်င္းရာေတြပါ။ သမၼတထရမ့္ရဲ့ “Buy American Hire American” သမၼတအမိန့္စာဟာ အေမရိကႏိုင္ငံသားမ်ားကိုသာအလုပ္ေစ်းကြက္ (Labor Market) မွာတြင္က်ယ္ေစေရး ဟာ ဘယ္ကိုဦး တည္မယ္ဆိုတာမသိႏိုင္ေသးေပမဲ့၊ ေရႊ့ေၿပာင္းအေၿခခ်လိုသူ (Immigrant) ၀ါဒကိုေၿပာင္ ေၿပာင္တင္းတင္း ဆန့္က်င္တယ္ဆိုတဲ့အတြင္းသရုပ္ကိုထင္ထင္ရွားရွားၿပေနပါတယ္။

ဒီဗီဇာအမ်ိဳးစားကိုင္ေဆာင္ၾကသူေတြဥပေဒခ်ိဳးေဖါက္မွုၿဖစ္ခဲ့ရင္၊ သက္ဆိုင္ရာကိုတိုင္ၾကားႏိုင္ဘို့ အင္တာနက္ မွာအတိအက်လႊင့္တင္ထားၿပီမို့၊ ႏိုင္ငံသားမည္သူမဆိုအခ်ိန္မေရြးတိုင္ၾကားႏိုင္ၿပီဆိုတာ အသိေပးလိုက္ပါ တယ္။

(ခ) ထိုနည္းတူစြာဘဲ F-1, F-2- J-1, J-2, M-1 ႏွင့္ M-2 ကိုင္ေဆာင္ေနၾကသူ (ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားနဲ့ မိသားစု၀င္မ်ား) ေတြကိုလည္း၊ ၿပည္သူ့ဘ၀လံုၿခံဳမွုကိုကာကြယ္ၿခင္းအလို့ငွာဆိုတဲ့ပညတ္ခ်က္အရ၊ ကန့္သတ္ ကာလေက်ာ္လြန္ေနထိုင္ေၾကာင္းေတြ့ရွိရင္ ၿပင္းၿပင္းထန္ထန္အေရးယူေတာ့မယ္လို့ေၾကၿငာလိုက္ပါၿပီ။  အေရး ယူေဆာင္ရြက္မွုေတြ ကို ယခုႏွစ္ (၂၀၁၈) ၿသဂုတ္(၉)ရက္ေန့ကစတင္မယ္လို့ေၿပာပါတယ္။  ေနထိုင္ေက်ာင္း တက္ခြင့္သက္တမ္းကုန္ဆံုးၿပီး ရက္ေပါင္း(၁၈၀)အတြင္းမွာကိုယ္ေနရင္းႏိုင္ငံကိုမၿပန္ၾကသူေတြကို၊ ဖမ္းဆီးၿခင္း၊ ေနာင္ဗီဇာထုတ္ေပးၿခင္းကို(၃)ႏွစ္မွ(၁၀)အတြင္းမစဥ္စားေတာ့ၿခင္းစတဲ့ၿပင္းထန္တဲ့အေရးယူမွုေတြလုပ္တဲ့အ ၿပင္ရာသက္ပန္ဗီဇာပိတ္တဲ့အထိၿဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအေရးယူမဲ့အစီအစဥ္ဆင့္ဆင့္ကို လက္ရွိမွာလူထုထံမွာ အၾကံညဏ္မ်ားေတာင္းဆိုေနတယ္လို့ဆိုပါတယ္။ ဒီဗီဇာကိုင္ေဆာင္ၾကသူေတြအေနနဲ့ ဥပေဒခ်ိဳးေဖါက္မွုေတြ လုပ္ခဲ့ရင္လည္း၊ ႏိုင္ငံသားမည္သူမဆိုတိုင္ၾကားႏိုင္ဘို့ အင္တာနက္မွာအတိအက် လႊင့္တင္ထားၿပီးတာကို ေတြ့ႏိုင္ပါတယ္။

ဒီလိုတိုင္ၾကားမွုေတြၿပဳလုပ္ၾကရာမွာ ထူးၿခားခ်က္တခုကေတာ့ တိုင္ၾကားခံရမဲ့သူနဲ့ပါတ္သက္ၿပီး၊ ေဖါက္ဖ်က္ က်ဴးလြန္တယ္လို့ယူဆရတဲ့အေၿခခံအခ်က္အလက္ေတြကိုသာ တင္ၿပသြားယံုနဲ့ အေရးယူေဆာင္ရြက္ခ်က္ေတြ ေပၚေပါက္လာႏိုင္စရာရွိေနပါၿပီ။

ဥပေဒခ်ိဳးေဖါက္ႏိုင္မွုအေၿခအေနမ်ား

Benefit/Marriage Fraud

Bulk Cash Smuggling/Financial Crimes

Child Exploitation/Pornography

Cyber Crimes

Employment/Exploitation of Unlawful Workers

F/M Student Violations, Including OPT

Fugitive Criminal Alien

Gang Related

Human Rights Violators

Human Smuggling

Human Trafficking (Forced Labor/Slavery)

Immigration Telefraud

Intellectual Property Rights

Narcotics Smuggling

Terrorism Related

Trade Exportation Violation

Trade Importation Violation

Weapons Smuggling

Other

အထက္ေဖၚၿပတဲ့ ၿပဌာန္းခ်က္တခုခုကို က်ဴးလြန္သူသာမက၊ အားေပးအားေၿမွာက္ၿပဳသူ၊ တိုင္ၾကားရန္ ပ်က္ ကြက္သူေတြကိုပါလႊမ္းၿခံဳအေရးယူၿခင္းေတြၿဖစ္လာႏိုင္တာမို့၊ ခပ္ေပါ့ေပါ့ လုပ္စားမယ္ဆိုတဲ့သူမ်ားေတြ၊ သတိ ၿပဳဘရိတ္အုတ္ၾကဘို့လိုပါၿပီ။ အခြင့္အေရးရေပါက္ရလမ္း ေလာဘေဇာနဲ့ မိမိအက်ိဳးတခုကိုၾကည့္ၾကသူေတြ အၿမင္မွန္ထားရမဲ့အခ်ိန္ေရာက္ပါၿပီ။ ထိုနည္းတူစြာဘဲ မဟုတ္ဘဲလည္ဆည္လုပ္ၾကံၿပီး၊ သူတပါးအက်ိဳး ပ်က္စီး ရာပ်က္စီးေၾကာင္းကိုေရွာင္ရွားၾကဘို့လိုပါတယ္။

က်ြန္ေတာ္တို့ၿမန္မာအသိုင္းအ၀ိုင္းဟာ မနာလိုမုန္းတီးမွု၊ မေၾကနပ္မွုေပၚတိုင္းမွာဥပေဒလမ္းေၾကာင္းကို နည္မ်ိဳး စံုရယူၿပီး၊ တဖက္သားဘ၀တိုးတက္မွုကို ပ်က္စီးရာပ်က္စီးေၾကာင္းလုပ္တတ္ၾကတဲ့အထံု၀ါသနာ အလြန္ၾကီးပါ တယ္။

မိသားစုစိတ္ဓါတ္နဲ့ဥပေဒလမ္းေၾကာင္းေပၚ စိတ္ခ်မ္းေၿမ့စြာေနႏိုင္တဲ့ ၿပည္ပေရာက္ၿမန္မာလူ့အသိုက္အၿမံဳမ်ား အခိုင္အမာေပၚေပါက္လာေရးသို့ ဦးတည္လ်က္။                  ။