Saturday, March 21, 2015

အေမရိကၿပည္ေထာင္စု၊ Census ၂၀၂၀ အၾကိဳ ဆယ္စုႏွစ္လယ္ ၿမန္မာ့လူဦးေရအေၿခၿပ (ေနာက္ဆံုးပိုင္း)



ၿပီးခဲ့ေသာ လစဥ္ထုတ္ “ၿမန္မာဂဇက္” တို့တြင္ေဖၚၿပခဲ့ေသာ American Community Survey (ACS) စစ္တမ္းေကာက္ယူၿခင္းအတြက္ (၃)ႏွစ္ပါတ္ အစီရင္ခံစာအၿပီးသတ္ကို၊ ဇႏၷ၀ါရီလက Census Bureau မွ ထုတ္ၿပန္ခဲ့ပါသည္။ အေမရိကႏိုင္ငံတြင္း လူဦးေရ (ႏွစ္ေသာင္း)ရွိၿမိဳ့မ်ားႏွင့္အရပ္ေဒသအားလံုးတြင္ ပံုမွန္ေကာက္ခံခဲ့ေသာထိုလုပ္ငန္းစဥ္ၾကီးက (၂၀၁၁)မွ(၂၀၁၃)အတြင္းလူေနမွုလူမွုေရးဘ၀ကိုတစိပ္တပိုင္း ေဖၚညႊန္းႏိုင္သည္ဟုဆိုရမည္။ စာဖတ္သူတို့နားလည္သင့္ေသာအခ်က္တရပ္မွာ၊ ဤ(၃)ႏွစ္ပါတ္လည္စစ္တမ္း သည္၊ ဆယ္စုႏွစ္တိုင္းေကာက္ယူေသာ Census (head-count) ေခါင္းေခါက္ေကာက္ယူေသာစစ္တမ္း မဟုတ္ဘဲလူဦးေရရည္ညႊန္းေကာက္ကြက္ (reference target population area) မ်ားကိုသာေကာက္ခံၿပီး၊ ထိုအခ်က္အလည္မ်ားေပၚမူတည္၍၊ ေဖၚထုတ္ေသာညႊန္ၿပကိန္း (indices) မ်ားၿဖစ္သၿဖင့္တိက်ေသာကိန္း ဂဏန္း မဟုတ္ေသာ္လည္း statistical indices မ်ားအၿဖစ္၊ ႏိုင္ငံစီမံခန့္ခြဲမွုႏွင့္ပံ့ပိုးကူညီမွုပ်ံ့ႏွံ့ႏိုင္ေၿခကို တြက္ခ်က္ရာတြင္ အေထာက္အကူမ်ားစြာၿဖစ္ေစပါသည္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကသမရိုးက်တြက္ခ်က္ခဲ့ေသာ ကိန္းဂဏန္းထက္၊ ယင္းကိန္းဂဏန္းအခ်ိဳးက်ၿပညႊန္းကိန္း (statistical projections) မ်ားက ပိုမိုထိေရာက္ ၿပီးလက္ေတြ့အသံုး၀င္ေစေၾကာင္းသိၿမင္လာသည္ႏွင့္အညီ၊ ႏွစ္အလိုက္ ကာလပိုင္းၿခားေကာက္ခံေသာ periodical data collection ပံုမွန္ၿဖစ္ေလ၊ ယင္း statistical projection တည္ၿငိမ္ေလၿဖစ္လာသည္ ဆိုသည့္အခ်က္ကုိေတြ့ရသည္။ ထိုနည္းတူစစ္တမ္းေကာက္ခံေသာနည္းစနစ္ unbiased-methodology ကို ပညာရွင္မ်ားကတီထြင္လာႏိုင္ၾကသည္ႏွင့္အမွ်ပိုမိုတိက်ေသာညႊန္ၿပကိန္းမ်ားေပၚထြက္လာသည္။ ဤေနရာတြင္ ထိုစစ္တမ္းေကာက္ယူမွုကို ႏိုင္ငံေရးအပါအ၀င္အၿခားဘက္လိုက္မွုမ်ားကင္းစင္ႏိုင္ၿခင္းမရွိသမွ်၊ ယံုၾကည္စိတ္ခ်အားကိုးေလာက္ဖြယ္ရွိေသာညႊန္ၿပကိန္း (indicators)မ်ားမေပၚထြက္ႏိုင္ေပ။ ဥပမာ-ဖြားေသႏွဳန္း၊ တမ်ိဳးသား လံုး၀န္ေဆာင္မွုႏွင့္ကုန္ထုပ္လုပ္မွုအခ်ိဳး၊ သက္တမ္းရွည္ႏွိဳင္မွုႏွဳန္း၊ သန့္စင္ေသာေသာက္သံုးေရရ ရွိမွုႏွဳန္း၊ အေၿခခံ စာေရးစာဖတ္တတ္ေၿမာက္မွုႏွဳန္း၊ စသည့္ ပဓါနက်ေသာညႊန္ၿပကိန္းမ်ားသည္၊ ယင္းကဲ့သို့ စစ္တမ္းမ်ား ေပၚမ်ားစြာမူတည္လွေပသည္။ အဓိကက်ေသာအခ်က္တခုကားတည္ၿငိမ္ေသာ ညႊန္ၿပကိန္း ရရွိေရးပင္။ ယင္းအတြက္ဘက္လိုက္မွုကင္းစင္ေရးကားအသက္တမွ်အေရးၾကီးလွေပသည္။
ဤလတြင္ေဖၚၿပမည့္အခ်က္အလက္မ်ားမွာ အေမရိကဗဟိုအစိုးရမွယခုေနာက္ဆံုးထုတ္ၿပန္ေသာ (၃)ႏွစ္ ပါတ္လည္ ACS ၿပန္တမ္းအေပၚအေၿခခံထားပါသည္။ ဤၿပန္တမ္းကိုတာ၀န္ယူေကာက္ခံေသာ Census Bureau ၾကီးမွေနာက္ဆံုအၾကိမ္အၿဖစ္သာေကာက္ခံရန္အစိုးရလႊတ္ေတာ္သို့တင္သြင္းခြင့္ၿပဳခ်က္ ေတာင္းထား သည္မို့၊ လႊတ္ေတာ္မွအတည္ၿဖစ္လ်င္၊ ေနာင္ (၂၀၂၀) သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ခံမွုမတိုင္မွီ၊ ေနာက္ဆံုး အၾကိမ္ေကာက္ခံၿခင္းၿဖစ္ႏိုင္ဖြယ္ရွိေနပါသည္။ ႏွစ္စဥ္ေကာက္ခံမွုမ်ားဆက္လက္ရွိေနမည္မွာ မွန္ေသာ္လည္း၊ လူဦးေရ (၆၅၀၀၀)အထက္ရွိၿမိဳ့ၾကီးမ်ားတြင္သာေကာက္ခံမည္ၿဖစ္သၿဖင့္၊ တစ္ႏိုင္ငံလံုးလႊမ္းၿခံဳ ႏိုင္မွုအတိုင္း အတာေလ်ာ့နည္းသြားဘြယ္ရွိေၾကာင္းပညာရွင္အခ်ိဳ့ကဆိုထားၾကသည္။
အေမရိကေရာက္ၿမန္မာမ်ားအတြက္အေရးတၾကီးသိထားသင့္ေသာအခ်က္မွာ၊ ဤACS-3ညႊန္ၿပကိန္းမ်ားက၊ ေနာင္ (၂၀၂၀)သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ခံမွုကိုမ်ားစြာအေထာက္အပံ့ၿပဳမည္ၿဖစ္သည္ဆိုသည့္အခ်က္ကိုပင္။ အထူးသၿဖင့္၊ လူမ်ိဳးလူဦးေရ (Racial scarcity) က်ဲပါးၿခင္းေၾကာင့္၎၊ စုစုေပါင္းလူဦးေရပါ၀င္ကိန္းအခ်ိဳး အနည္းဆံုအဆင့္တြင္ရွိၿခင္း (racial composition ratio)တို့ကရွိသင့္ေသာအမွန္တကယ္လူဦးေရကို အမွန္အတိုင္းေရာင္ၿပန္ဟပ္ႏိုင္ရန္ခက္ခဲသြားႏိုင္ပါသည္။ တႏိုင္ငံလံုးလူဦးေရေပါင္းညႊန္ၿပကိန္းသည္၊ လူမ်ိဳးၾကီး မ်ားအတြက္သိပ္အေရးမပါေသာ္လည္း၊ ၿမန္မာလူမ်ိဳးဦးေရအမွန္ထက္ေလ်ာ့ပါးေနမွုက၊ ရသင့္ေသာ စီးပြားလူမွု ပံ့ပိုးကူညီမွု (socio-economic assistances) ႏွင့္ေဒသအလိုက္ကိုယ္စားၿပဳႏိုင္မွု (representativeness) အခြင့္အလမ္းမ်ား၊ နည္းပါးသြားႏိုင္ပါသည္။
ဤ ACS-3 သည္အေမရိကေရာက္ၿမန္မာလူထုတစ္ရပ္လံုးအတြက္(၂၀၂၀)သန္းေခါင္စာရင္း၏ေရွ့ေၿပးညႊန္ၿပ ကိန္းဟုဆိုရမည္ၿဖစ္သည္။ ဤစစ္တမ္းအရထြက္ေပၚလာေသာဇယားမ်ားထဲတြင္၊ ၿမန္မာလူမ်ိဳးတိုင္းရင္းသား ေပါင္းစံုႏွင့္တိုက္ရိုက္စပ္ဆိုင္ေသာ ဇယားၾကီး အမွတ္ (S0201) ပါကိန္းဂဏန္းေဖၚညႊန္းခ်က္ ႏွင့္သံုးသပ္ခ်က္ မ်ားကိုစာေရးသူ၏ရွုေထာင့္မွေလ့လာတင္ၿပအပ္ပါသည္။
(၁) (၂၀၁၀) သန္းေခါင္စားရင္းခ်ဳပ္ၾကီးအရ ၿမန္မာလူမ်ိဳးတိုင္းရင္းသား ေပါင္းစံု (၁၀၀၂၀၁)ဦးရွိခဲ့သည္ ဟုဆိုေသာ္လည္း၊ ဤACS-3 စစ္တမ္းက (၁၂၄၉၇၀)ရွိၿပီဟုခန့္မွန္းတြက္ခ်က္ထားသၿဖင့္၊ လူဦးေရ (ႏွစ္ေသာင္းခြဲ)ခန့္ (၃)ႏွစ္အတြင္းတိုးတက္လာေၾကာင္းတြက္ခ်က္သိႏိုင္သည္။ သို့ေသာ္ဤACS-3 သည္ စာရင္းကြာဟႏိုင္မွု (margin of error) (၆၄၁၀-ဦး)ဟုဆိုထားသၿဖင့္၊ ေလ်ာ့နည္းသည္ပင္ဆိုဦးေတာ့ ၿမန္မာလူမ်ိဳးတိုင္းရင္းသားေပါင္းစံု (၁၈၃၀၀)ခန့္တိုးတက္ေနေသးသည့္အတြက္၊ (၂၀၁၀)သန္းေခါင္စာရင္း တြင္စာရင္းေလ်ာ့နည္းေပးပို့မွုရွိႏိုင္ဘြယ္သာဓကပိုထင္ရွားလာပါသည္။
(၂) ၿမန္မာလူမ်ိဳးသက္သက္ဟုဆိုႏိုင္သူ (၉၆%)ႏွင့္လူမ်ိဳးၿခား(တိုင္းရင္းသားေသာ္၎၊ ႏိုင္ငံၿခားသားႏွင့္စပ္သူ) (၄%)ရွိၾကပါသည္။ မိမိကိုယ္တိုင္ကတိုင္းရင္သားၿဖစ္ေသာ္လည္း၊ “ၿမန္မာ”ဟူ၍သတ္မွတ္စာရင္းေပးသူဦးေရ တိုးတက္လာေသာအလားအလာေကာင္းမ်ားေတြ့ရပါသည္။
(၃) (၂၀၁၀)သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ခံမွုတြင္ (က်ား/မဦးေရ) အခ်ိဳးပါ၀င္မွု (၅၀%)အခ်ိဳးညီေတြ့ရေသာ္လည္း၊ ဤစစ္တမ္းတြင္ (၅၁%: ၄၉%) ေတြ့၇ပါသည္။
(၄) (၁၈)ႏွစ္ေအာက္လူဦးေရ (၃၅%)ေတြ့ရသၿဖင့္စုစုေပါင္းဦးေရ၏(၁/၃)ကၿမန္မာမိသားစု အတြင္းအက် ေနရာယူထားသၿဖင့္၊ ကေလးငယ္ရြယ္သူမ်ားကိုမိဘမ်ားကအေမရိကကဲ့သို့ႏိုင္ငံၾကီးမ်ားတြင္ ေနထိုင္ ၾကီးၿပင္းပညာ/အလုပ္အေၿခက် ေစခ်င္ေသာသာဓကေကာင္းမ်ားထင္ရွားေတြ့လာရသည္။ အသက္(၆၅) အထက္ရွိသူ (၄%)ဟုၿပဆိုထားသၿဖင့္ဤအသက္အပိုင္းၿခားရွိၿမန္မာသက္ၾကီးမ်ား၊ ႏိုင္ငံ၏အေထာက္ အပံ့ကိုရရွိခံစားေနၾကေၾကာင္းေတြ့ႏိုင္ပါသည္။
(၅) အိမ္ေထာင္စုတခုအၿဖစ္ေနထိုင္သူထဲတြင္ တမိထဲေပါက္မိသားစုအသြင္ေနထိုင္သူ(၈၀%) ႏွင့္ ေသြးသားေတာ္စပ္သူ အမ်ိဳးႏွင့္ေနထိုင္သူ (၁၅%) ႏွင့္ ေသြးသားေတာ္စပ္ၿခင္းလံုး၀မရွိသူ (unmarried partner/living together အပါအ၀င္) (၅.၁%)ရွိသည္ကိုေတြ့ရသည္။ ဤေနရာတြင္ unmarried partner (၀.၆%)ဟုဆိုထားသၿဖင့္၊ ဤသို့အတူေနစံုတြဲဟုေၿဗာင္စာရင္းသြင္းႏိုင္ေသာၿမန္မာဦးေရ (၁%)နီးပါးခန့္ ရွိေနေၾကာင္းစိတ္၀င္စားဘြယ္ေတြ့ရသည္။
(၆) အိမ္ေထာင္စုအသြင္တအိမ္ေထာင္ရွိပ်မ္းမွ် အိမ္ေထာင္စု၀င္ (၄.၂၅-ဦး)ဟုၿပဆိုထားၿပီး၊ မိသားစုအသြင္ တမိသားစုရွိပ်မ္းမွ်မိသားစု၀င္ (၄.၆၁-ဦး)၊ ဟုဆိုထားသည့္အတြက္၊ မိရိုးဖလာမိသားစုတည္ေဆာက္မွုစနစ္ကို၊ ၿမန္မာတို့ထဲတြင္ၿမင္ေနရဆဲဟုဆိုရမည္။
(၇) အိမ္ေထာင္ရွိဟုေၾကၿငာသူ(၅၉%)၊ တစ္ခုလပ္အပါအ၀င္လင္/မယားကြဲ(၈%)၊ လူပ်ိဳအပ်ိဳလူလြတ္ (၃၃%)။
(၈) မူၾကိဳအပါအ၀င္ မူလတန္း၊ အလယ္တန္းႏွင့္၊ အထက္တန္းေက်ာင္းတြင္စာရင္းသြင္းတက္ေရာက္ဆဲ (၈၀%)ႏွင့္၊ တကၠသိုလ္ေကာလိပ္မ်ားတြင္ (၁၉%)ဟုၿပဆိုထားေသာ္လည္း၊ အမ်ိဳးသမီးဦးေရက (၂၀%)ႏွင့္  ယင္းထက္ေလ်ာ့နည္းလ်က္ အမ်ိဳးသားဦးေရက(၁၈%)သာတကၠသိုလ္တက္ေရာက္ေနၾကေၾကာင္း ေတြ့ရ သည္။ ထိုနည္းတူအမ်ိဳးသမီးဘြဲ့ရဦးေရ (၂၉%)ေတြရခ်ိန္တြင္အမ်ိဳးသား (၂၇%)သာဘြဲ့ရေၾကာင္းႏွိဳင္းယွဥ္ ေတြ့ရသည္။
(၉) ၿပီးခဲ့ေသာ (၁၂)လတာကာလအတြင္းၿမန္မာအမ်ိဳးသမီး(၃၁၆၉-ဦး)ကေလးေမြးဖြားၿပီးေၾကာင္းစာရင္းတြင္၊ တခါဘူးမွ်လက္မထပ္ဖူးဘဲကေလးေမြးဖြားေပးသူ(single mother) ၿမန္မာအမ်ိဳးသမီး (၁၇၇-ဦး)ပါရွိ သည္ဟုဆိုထားသည္။
(၁၀) အဖိုးအဖြားမ်ားမွေၿမးထိမ္းေက်ာင္းေပးေသာရာႏွဳန္း (၁၃%)ဟုဆိုထားသၿဖင့္၊ ကေလးေစာင့္ေရွာက္ရန္၊ အေမရိကတြင္ေနထိုင္ၾကရသူၿမန္မာအဖိုးအဖြားဦးေရလည္းမနည္းလွေၾကာင္းေတြ့ရသည္။ (ဤကိန္းဂဏန္း သည္အသက္-၃၀အထက္ၿမန္မာလူဦးေရအေပၚတြင္အေၿခခံထားသၿဖင့္မည္မ်ွမွန္ကန္ေၾကာင္း သိရန္ခက္ ခဲလွေသာ္လည္း၊ လူလတ္ပိုင္းအရြယ္အလုပ္မလုပ္ဘဲအေမရိကတြင္ရွိႏိုင္ေသာ ၿမန္မာအဖိုးအဖြားဦးေရမွာ သိပ္မရွိႏိုင္ဟုယူဆရသည္။)
(၁၁) မသန္စြမ္းသူ(disability) ၿမန္မာဦးေရစုစုေပါင္း(၇%) ရွိၿပီး အသက္(၆၅)ႏွစ္အထက္ (၄၅%)ဟု ဆိုထားသၿဖင့္၊ အစိုးရအေထာက္အပံ့ခံစားခြင့္ရရွိခံစားေနရသူၿမန္မာဦးေရမေသးလွေၾကာင္းေတြ့ရသည္။
(၁၂) မိမိေနထိုင္ဆဲၿပည္နယ္မွအၿခားၿပည္နယ္သို့ေၿပာင္းေရႊ့သူ၊ ၿပီးခဲ့ေသာတစ္ႏွစ္ပါတ္လည္အတြင္း (၃% နီးပါး)ရွိေၾကာင္းေတြ့ရသည္။ ေရေၿပာင္းေၿမေၿပာင္းရာေရစီးေၾကာင္းတြင္ၿမန္မာတို့လိုက္ပါေနၿပီေလာ ဟုထင္ၿမင္မိပါသည္။
(၁၃) (၂၀၀၀)ခုႏွစ္မတိုင္မွီအထိအေမရိကသို့ေၿပာင္းေရႊ့အေၿခခ်သူ (၁၆%)သာရွိေသာ္လည္း၊ ႏိုင္ငံေရး မတည္ၿငိမ္မွုေၾကာင့္(၂၀၀၀ မွ ၂၀၀၉)အတြင္း (၅၇%) ထိၿမင့္တက္လာၿပီးေသာ္လည္း၊ လက္ရွိ (၂၀၁၀) ေနာက္ပိုင္းတြင္ (၂၈%)ၿဖစ္သြားၿပီၿဖစ္ပါသည္။
(၁၄) အာရွတိုက္မွ (အဓိကၿမန္မာနိုင္ငံမွ) ေၿပာင္းေရႊ့လာသူ (၉၉%) ဟုဆိုထားၿပီး၊ ၿမန္မာမ်ားမွအာဖရိကမွ (၀.၂%) ႏွင့္ ဥေရာပမွ (၀.၃%) ႏွင့္ လက္တင္အေမရိကမွ (၀.၁%) ရွိေၾကာင္းစိတ္၀င္စားဘြယ္ေတြ့ရသည္။ အလုပ္အကိုင္အခြင့္အလမ္းေပၚမူတည္၍ၿမန္မာမဟုတ္ေသာႏိုင္ငံမ်ားမွေၿပာင္းေရႊ့အေၿခခ်ၿခင္းၿဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ေတြ့ရသည္။
(၁၅) ၿမန္မာစကားသက္သာသူေၿပာႏိုင္သူဟုယူဆရသူ(၉၁%)တြင္၊ အဂၤလိပ္ဘာသာစကားကို အနဲအပါး သာေၿပာဆိုႏိုင္သူၿမန္မာဦးေရ(၇၀%)ရွိၿပီး၊ အဂၤလိပ္စကားသက္သက္ေၿပာသူၿမန္မာ (၈.၈%)ရွိေၾကာင္းေတြ့ ရသည္။
(၁၆) အလုပ္အကိုင္(workfoce)/၀င္ေငြရွိသူ (unemployed ခံစားခြင့္ရေနသူ ၆% အပါအ၀င္) ၿမန္မာ(၆၃%) ရွိခ်ိန္တြင္၊ အလုပ္လက္မဲ့(not in workforce) (၃၇%)ရွိေနေသးေၾကာင္းေတြ့ရသည္။
(၁၇) ယဥ္မ်ိဳးစံုသံုးလ်က္အလုပ္သြားၿပန္သူ (၅၅%) တြင္ carpool သူ (၂၈%)ရွိေၾကာင္းေတြ့ရသည္။
(၁၈) အဆင့္ၿမင့္စီမံခန့္ခြဲမွု၊ ကိုယ္ပိုင္စီးပြားေရးလုပ္ငန္း၊ သိပၸံႏွင့္နည္းပညာသက္ေမြး၀မ္းေၾကာင္းပညာ အလုပ္အကိုင္ရွိသူ ၿမန္မာ (၂၂%)ရွိေၾကာင္း၀မ္းေၿမာက္ဘြယ္ေတြ့ရသည္။ စက္ရံုအလုပ္ရံုႏွင့္ အလုပ္ၾကမ္း လုပ္ၾကရသူ (၃၇%)ရွိေနေသးေၾကာင္းေတြ့ရသည္။
(၁၉) ပုဂၢလိကလုပ္ငန္း/ကုမၸဏီမ်ိဳးစံုတြင္အလုပ္လုပ္သူ ၿမန္မာ(၈၈%)ရွိခ်ိန္တြင္၊ အစိုးရ၀န္ထမ္း(၉%) ႏွင့္ကိုယ္ပိုင္စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ (၃%)ရွိၾကသည္။ ၿမန္မာအိမ္ေထာင္စု/မိသားစုအမ်ားစု၏ တစ္ႏွစ္ပါတ္လည္ (medium) ၀င္ေငြမွာ (US$ ၃၆၀၀၀)ရွိပါသည္။
(၂၀) ၀င္ေငြရရွိသူၿမန္မာမ်ားထဲတြင္၊ social security ခံစားေနသူ (၇%)၊ Supplemental SSI ခံစားေနသူ (၅.၁%)၊ Food-stamp ရရွိေနသူ (၄၃%) ႏွင့္ public assistance cash aid ရရွိေနသူ (၉%)ရွိေနသၿဖင့္၊ အစိုးရခံစားခြင့္ရေနၾကသူ ဦးေရမေသးလွေၾကာင္းအထင္အရွားၿမင္ရသည္။ (စကားခ်ပ္ - အေမရိကအစိုးရႏွင့္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစနစ္ကိုၿပစ္တင္ေ၀ဖန္လိုေသာအာသီသၿပင္းထန္ၾကသူမ်ားသိၿမင္ၾကေစရန္။)
(၂၁) မိမိလုပ္ငန္းရွင္မွတဆင့္ေသာ္၎၊ မိမိကိုယ္တိုင္၀ယ္ယူၿခင္းၿဖင့္၎ က်န္းမာေရးအာမခံ (health insurance coverage) လက္၀ယ္ရွိၾကသူ (၃၅%) ရွိခ်ိန္တြင္၊ အစိုးရေထာက္ပံ့ကူညီမုု (Medi-Caid)အပါအ၀င္ market exchange မွ၀ယ္ယူလက္၀ယ္ရွိေနသူ (၄၆%)ရွိေၾကာင္း၊ အံ့ၾသဘြယ္ေတြ့ရသည္။ အာမခံလံုး၀မရွိသူ (၂၂%)ရွိေနေသးေၾကာင္းစိတ္မေကာင္း/စိုးရိမ္ဘြယ္ေတြ့ရသည္။
(၂၂) အိမ္ေၿခပိုင္ဆိုင္မွုရွိၿမန္မာလူမ်ိဳး (၃၁%)ရွိခ်ိန္တြင္ငွားရမ္းေနထိုင္ၾကရေသးသူ (၆၉%) ရွိေနေသးသည္။ ၿမန္မာတို့ပ်မ္းမွ်ေနထိုင္ေသာကိုယ္ပိုင္အိမ္တန္ဖိုးမွာ (US$၂၅၂၀၀၀) ရွိၿပီး၊ တႏွစ္စာ အိမ္တန္ဖိုးေပးသြင္း ရေသာေငြ (mortgage) (US$ ၇၂၉၅) ပ်မ္းမွ်ရွိေနေၾကာင္းေတြ့ရသၿဖင့္၊ အိမ္အတြက္ကုန္က်စရိတ္ သိပ္မမ်ားလွေၾကာင္းေယဘူယ်သံုးသပ္မိသည္။ ၿမန္မာတို့၏ပ်မ္းမွ် အိမ္ငွားရမ္းခတစ္ႏွစ္စာသံုးစြဲေငြကား (US$ ၁၉၃၇၃) ဟုဆိုသၿဖင့္၊ အိမ္ပိုင္ဆိုင္သူတစ္ဦးကကုန္က်ခံေသာ mortgage ကုန္က်စရိတ္ထက္ မ်ားစြာကုန္က်ခံေနၾကေၾကာင္းေတြ့ရသည္။ ပိုမိုအိမ္ပိုင္ဆိုင္မွုတည္းဟူေသာ အနာဂါတ္ေမ်ွာ္မွန္းခ်က္ၾကီး မ်က္ေၿခမၿပတ္ၾကေစရန္လိုေနေသးေၾကာင္းေတြ့ရသည္။
ဤေဆာင္းပါးလစဥ္တြဲ၏အဓိကရည္ရြယ္ရင္းကား၊ ေနာင္လာမည့္ (၂၀၂၀) သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ခံမွုႏွင့္ ကာလတို (၃)/(၅)ႏွစ္စစ္တမ္းေကာက္ ခံမွုမ်ားသည္၊ လူနည္းစုဘ၀မွရုန္းထေနဆဲၿမန္မာကြန္ၿမဴနတီအတြက္ အသက္တမွ်အေရးၾကီးလွေသာ ကိစၥၾကီးၿဖစ္ပါသည္။ ကိုယ္ကပါ၀င္ပါတ္သက္စာရင္းတင္ၿပရေသာဤ လုပ္ငန္းၾကီးသည္၊ လူမ်ိဳးေရး၊ ႏိုင္ငံေရး စိတ္ဓါတ္ကင္းစင္စြာၿဖင့္၊ ယံုၾကည္စိတ္ခ်စြာလုပ္ႏိုင္ေသာကိစၥ ၿဖစ္ပါသည္။ အပမ္းၾကီးေသာကိစၥ၊ အခ်ိန္ကုန္ ေသာကိစၥမဟုတ္ဘဲ၊ အခ်ိန္တိုအတြင္း၊ မိမိတို့တစ္ဦး ခ်င္းပါ၀င္မွုသည္၊ မိမိအတြက္ထက္ေနာင္လာ ေနာက္သား မ်ားအတြက္အက်ိဳးထူးမ်ားၾကိမ္းေသေပါက္ရရန္ အေသခ်ာဆံုးေသာ၊ အလြန္မြန္ၿမတ္သည့္လူမွုေရးအလွူ စိတ္ဓါတ္ၾကီးတခုအၿဖစ္အသိအမွတ္ၿပဳရန္လိုအပ္ မည္ၿဖစ္ပါေၾကာင္း။
(ACS-3 (2011-13) တြင္လူအားစိတ္အားၿဖင့္ေန့ညမအား၊ ကာလကာေနာက္ကြယ္မွပါ၀င္ကူညီခဲ့ၾကေသာ ၿမန္မာကြန္ၿမဴနတီအက်ိဳးၿပဳမိတ္ေဆြၾကီးမ်ားကိုဦးညႊတ္လ်က္။)
မွတ္ခ်က္။ ဤေဆာင္းပါး၏အေၿခခံကိန္းဂဏန္းအခ်က္အလက္မ်ားကို www.census.gov (သို့မဟုတ္) www.factfinder.census.gov တို့တြင္၀င္ေရာက္ၾကည့္ရွုေလ့လာႏိုင္ၾကသလို၊ ACS-3 ပါၿမန္မာတိုင္းရင္း သားမ်ားႏွင့္တိုက္ရိုက္သက္ဆိုင္ေသာ စာရင္းဇယားကိုဤ ၿမန္မာဂဇက္ တာ၀န္ခံအယ္ဒီတာထံတြင္ email ၿဖင့္ေတာင္းယူႏိုင္ပါေၾကာင္း။

Sunday, February 22, 2015

အေမရိကၿပည္ေထာင္စု၊ Census ၂၀၂၀ အၾကိဳ ဆယ္စုႏွစ္လယ္ ၿမန္မာ့လူဦးေရအေၿခၿပ (အပိုင္း-ခ)


ၿပီးခဲ့ေသာလကၿဖန့္ေ၀ေသာ”ၿမန္မာဂဇက္”တြင္ဆိုခဲ့သည့္အတိုင္း (၂၀၁၀)အေမရိကႏိုင္ငံသန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ယူမွု အမ်ိဳးသားေရးလုပ္ငန္းၾကီးတြင္၊ ၿမန္မာတိုင္းရင္းသားေပါင္းစံုတို့၏အေၾကာင္းၿပခ်က္မ်ိဳးစံု တို့ေၾကာင့္၊ ၿမန္မာလူဦးေရစုစုေပါင္း (တစ္သိန္း)ေက်ာ္ႏွင့္သာတင္းတိမ္ခဲ့ရေၾကာင္းေဖၚၿပခဲ့ၿပီးၿဖစ္သည္။ လူဦးေရ အခ်ိဳးက်ပါ၀င္မွုသည္၊ ႏိုင္ငံဖြားအေမရိကန္လူမ်ိဳးမ်ားအတြက္သိသာထင္ရွားေသာအက်ိဳး အၿမတ္မ်ားစြာမရွိ လွေသာ္လည္း၊ တၿပည္ရပ္ၿခားမွေၿပာင္းေရႊ့လာသူၿပည္ပဖြားမ်ားအတြက္လြန္စြာအေရးၾကီး လွသည္ဆိုသည့္ အခ်က္ကို ၿမန္မာအမ်ားတို့မ်က္ေၿခၿပတ္ၾကသည္မွာ၀မ္းနည္းဘြယ္ေကာင္းလွေပသည္။ ဥပမာအားၿဖင့္- ၿမန္မာႏွင့္တဆက္တစပ္တည္းႏိုင္ငံဖြားမ်ားၿဖစ္သည္ ဖိလစ္ပိုင္လူမ်ိဳးမ်ားတြင္လူမ်ိဳးကြဲဟူ၍ လံုး၀မရွိၿခင္းေၾကာင့္၊ ဖိလစ္ပိုင္လူမ်ိဳးဟူ၍တစုတစည္းတည္းစာရင္းတစ္ခုတည္းေပါက္ေရာက္သၿဖင့္၊ ယေန့အေမရိကႏိုင္ငံတြင္၊ အခြင့္ေရးႏွင့္ဗဟိုအစိုးရ၏အဓိကေထာက္ပံ့မွုကိုရရွိေသာ ထိပ္တန္းႏိုင္ငံသားမ်ား အၿဖစ္ရပ္တည္ေနၿပီၿဖစ္သည္။ ၿမန္မာႏွင့္အလားတူႏိုင္ငံမ်ားၿဖစ္သည့္ လာအိုႏွင္ကေမၻာဒီးယန္းလူမ်ိဳး တို့သာလူမ်ိဳးကြဲ၊ တိုင္းရင္းသားေပါင္းစံု တို့က၊ မိမိတို့လူမ်ိဳးအမည္ကိုသာေရးသြင္းစာရင္းေပးသြင္းမွုတို့ေၾကာင့္၊ လူဦးေရတစုတစည္းတည္းမရွိႏိုင္ေတာ့ဘဲက်ဲၿပန့္သြားေသာအၿဖစ္သို့ေရာက္မွန္းမသိေရာက္သြားသည္။ တိုင္းရင္းသားစြဲႏွင့္လူမ်ိဳးေရးခြဲၿခားမွု၊ ဗိုလ္က်စိုးမိုးေသာလူမ်ိဳးၾကီး၀ါဒလႊမ္းမိုးမွရွိုေသာၿမန္မာ အစိုးရ အဆက္ဆက္၏၀ါဒလႊမ္းမိုးမွု၊ အစြန္းေရာက္မ်ိဳးခ်စ္တယူသန္၀ါဒကိုဆန့္က်င္စိတ္ၿဖင့္၊ အေမရိကသို့ ေရာက္လာ ေသာ္လည္း၊ ယင္းစိတ္ဓါတ္ကိုခ၀ါခ်ခဲ့ရမည့္အစား၊ အေမရိကသိ့ုအပါသယ္ေဆာင္ လာၿပီး၊ ထိုအၿမင္ဆိုး၀ါဒကို လက္ကိုင္စြဲေနၾကဆဲအၿဖစ္မ်ားကို ရင္နင့္ဘြယ္ၿမင္ေတြ့ရဆဲပင္။ ပိုဆိုးသည္ကား၊ community ေခါင္းေဆာင္ အမည္ခံအခ်ိဳ့တြင္ပင္၊ ဤလူမ်ိဳးေရး၀ါဒီကိုေဗ်ာင္က်က်ကိုင္စြဲလ်က္ရွိၾကဆဲပင္။

အထက္ေဖၚၿပပါ ဇယား (က) ႏွင့္ (ခ) ကိုယွဥ္တြဲၾကည့္ပါက၊ အေမရိကသို့ (၂၀၀၇)တြင္ၿမန္မာလူဦးေရလွိုင္းလံုး ၾကီးလွိမ့္၀င္လာသည္ကိုအထင္အရွားၿမင္ႏိုင္မည္ၿဖစ္သည္။ သမၼတဘုရွ္လက္ထက္၊ ထိုင္း-ၿမန္မာနယ္စပ္သို့ အေမရိကအစိုးရအဆင့္ၿမင့္အရာရွိၾကီးမ်ားကြင္းဆင္းခ်ိန္ၿပီးေနာက္ထိုသူတို့၏အစီရင္ခံခ်က္အရ၊ ၿမန္မာတိုင္း ရင္းသားေၿပာင္းခိုသူ refugees မ်ားကိုအေမရိကသို့ထိပ္ဆံုးဦးစားေပးအဆင့္၀င္အၿဖစ္သတ္မွတ္၍၊ ၿပည္၀င္ခြင့္ ဗီဇာမ်ားထုတ္ေပးခဲ့သည္။ (၂၀၀၇)ခုႏွစ္မွစတင္၍၊(၂၀၁၀)အထိ၀င္လာသူဦးေရစုစုေပါင္းသည္ (၂၀၁၀) သန္းေခါင္စာရင္းေပါက္ၿမန္မာလူဦးေရေပါင္း(တစ္သိန္း)၏ထက္၀က္ေက်ာ္မွ်ရွိသည္ကိုမယံုႏိုင္ဘြယ္ ေတြ့ရမည္ ၿဖစ္သည္။ သို့ဆိုလ်င္ေမးစရာေမးခြန္း(၂)ခုရွိလာသည္ -

(၁) (၂၀၁၀)သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ခံမွုတြင္စာရင္းေပးသြင္းရန္ထိုေရာက္ရွိလာသူ refugees မ်ားအေနၿဖင့္၊ “ၿမန္မာလူမ်ိဳး” ဟူ၍စာရင္းေပးသြင္းၿခင္းမရွိခဲ့ၿခင္းေၾကာင့္ေလာ၊

(၂) ပံုမွန္ဗီဇာၿဖင့္ေရာက္ရွိလာသူ က်န္ (၅၀%)နီးပါသည္လည္းစာရင္းေပးသြင္းၿခင္းအလ်င္း မရွိခဲ့သေလာ၊

ေသၿခာသည့္အခ်က္ၾကီးကား စုစုေပါင္းၿမန္မာလူဦးေရတိုးပြားလာမွုသည္၊ ၿမန္မာေၿပာင္းေရႊ့ခိုလွံဳေရာက္ရွိ လာၾကသူဦးေရအတိုင္းဟန္ခ်က္ညီညီၿမင့္တက္လာေၾကာင္းထိုဇယား(၂)ခုတို့ကသက္ေသထူေနသည္။ ၀မ္းနည္းဘြယ္ေကာင္းသည့္အခ်က္ကား လက္ရွိႏိုင္ငံတြင္းအရွိန္ၿမင့္လာေသာလူမ်ိဳးေရးႏွင့္ဘာသာေရး မုန္းတီးမွုက၊ ေဒသတြင္း refugee ဦးေရ မ်က္ႏွာစာသစ္တစ္ခုကိုဖန္တီးႏိုင္ေၾကာင္းပညာရွင္မ်ားကစိတ္ပူ ဘြယ္ရွိေၾကာင္းခန့္မွန္းၾကသည္။ ပို၍ဆိုးသည္ကား ယင္းေလာင္မီးကို လက္ရွိအစိုးရကပါအင္တိုက္ အားတိုက္ အားေပးဘက္လိုက္မွုမ်ားက တက္သစ္စ ပြင့္လင္းခါစဒီမိုကေရစီလမ္းေၾကာင္းကိုတုန့္ေႏွးေစယံုမက ေနာက္ ေၾကာင္းၿပန္လွည့္ေနေစၿပီၿဖစ္ေၾကာင္းသမိုင္း ပညာရွင္မ်ားႏွင့္ေဒသတြင္းႏိုင္ငံေရးအထင္ကရ ေခါင္းေဆာင္မ်ား ကတြက္ခ်က္ေနၾကၿပီၿဖစ္သည္။

ဇယား(ဂ)တြင္မူအေမရိကႏိုင္ငံ၏အဓိကၿမိဳ့ၾကီးမ်ားႏွင့္ၿမန္မာလူမ်ိဳးတိုင္းရင္းသားေပါင္းစံုအမ်ားဆံုးေနထိုင္ၾက သည္ဟုအသိအမွတ္ၿပဳရမည့္ၿမိဳ့မ်ားရွိလူဦးေရကိုႏွိဳင္းယွဥ္ေဖၚၿပထားပါသည္။ ကာလီဖိုးနီးယားၿပည္နယ္ ေလာ့စ္အင္ဂ်လိစ္ၿမိဳ့ၾကီးသည္၊ ၿမန္မာဦးေရအထူထပ္ဆံုးေနထိုင္ၾကသည္ဆိုသည္ကိုအၿငင္းပြား စရာမလို ေသာ္လည္း၊ ထိုဦးေရတြင္ ၿမန္မာလူမ်ိဳးစုငယ္တိုင္းရင္းသားဦးေရတို့မည္မွ်ရာႏွဳန္းပါ၀င္သည္ဆိုသည္ကို မည္သူ ကမွ်၊ ေထာက္ၿပႏိုင္ၿခင္းမရွိႏိုင္ေပ။ ထိုတိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုမ်ားပါ၀င္လာေရးအတြက္လည္း၊ community ေခါင္းေဆာင္ပိုင္းမွအင္တိုက္အားတိုက္စည္းရံုးႏိုင္ၿခင္းမရွိခဲ့ေၾကာင္းေတြ့ရသည္။ ဤဇယားတြင္ပါ၀င္ၿခင္းမရွိေသာ Des Moines, Iowa ၿမိဳ့တြင္စာေရးသူႏွင့္ေတြ့သိခြင့္ရခဲ့ေသာ ၿမန္မာမိသားစု အနည္းဆံုး (၂)စုေလာက္ရွိသည္ ကုိေသၿခာတပ္အပ္သိေသာ္လည္း၊ သန္းေခါင္စာရင္းႏွစ္ခ်ဳပ္တြင္ ထိုၿမိဳ့တြင္ ၿမန္မာဦးေရလံုး၀မရွိေၾကာင္းေဖၚၿပထားသည္ကိုအံ့ၾသဘြယ္ေတြ့ရသည္။ စာေရးသူကိုယ္တိုင္ဖံုးဆက္စံုစမ္း ေသာအခါ၊ သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ခံ ေနသည္ဆိုသည္ကိုပင္ထိုမိသားစုတို့မသိခဲ့ၾကဟု၀န္ခံၾကသည္။

Indianapolis ႏွင့္ Fort Wayne ၿမိဳ့ၾကီးမ်ားတြင္အေၿခခ်ေနထိုင္သူအမ်ားစုမွာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုငယ္မ်ား အဓိကအမ်ားစုေနထိုင္ၾကသည္ဟုနားလည္ထားၾကသည္။ ထိုေၿပာင္းခိုေနထိုင္သူမ်ား၏ေရရွည္ဘ၀ တည္တန့္ေရးအတြက္၊ အစိုးရကပံ့ပိုးေသာအစီအမံမ်ားအလ်င္းမရွိေၾကာင္းသိရသည္။ ေၿပာင္းေရႊ့အေၿခခ်ကာစ ကာလတို (၆)လမွ (၅)ႏွစ္အထိသာအစိုးရမွတိုက္ရိုက္ကူညီၤေသာေနအိမ္၊ စားေသာက္စရိတ္ႏွင့္က်န္းမာေရး အာမခံတည္းဟူေသာအစီအမံမ်ားယာယီလက္၀ယ္ရရွိၾကေသာ္လည္း၊ အသိပညာနညး္ပါးမွု၊ ကူညီမည့္သူမေလာက္ငမွုစသည့္အခ်က္မ်ားေၾကာင့္၊ သက္တမ္းၿပည့္ပင္မရၾကသူေတြဒုႏွင့္ေဒးပင္ရွိေနသည္ ဟုၾကားသိရသည္။ ေနာင္မ်ိဳးဆက္သစ္လူငယ္မ်ားအတြက္ ပညာေရးစေသာလူမွုတိုးတက္မွုကိုလႊမ္းၿခံဳ အက်ိဳးၿပဳမည့္ တိုက္ရိုက္အစီအမံမ်ားလံုး၀မေတြ့ရေပ။ ယင္းအေထာက္အပံ့မ်ားဟူသည္ကား၊ လူဦးေရ ထူထပ္သိပ္သည္းမွုေပၚသာအေၿခခံေနသည္ဆိုသည့္အခ်က္ကိုလူနည္းစုကသာသတိၿပဳမိၾကသည္။


(ဇယား-က)

(ဇယား-ခ)

(ဇယား-ဂ)
 (ေနာက္လဆက္လက္ေဖၚၿပပါမည္။)